Waverly Hills’in fotoğraflarında insanı önce bir yüz değil, koridorun uzunluğu durduruyor. Kapılar arka arkaya açılıyor, pencereler aynı aralıklarla devam ediyor. Binanın ölçeği, içerideki hayatı düşünmeden bile insanı küçük bırakıyor. Sonra buranın verem hastanesi olduğunu öğreniyorsunuz; odaların boşluğu başka bir ağırlık kazanıyor.

Waverly Hills Sanatoryumu’nun ana binası.
Waverly Hills Sanatoryumu’nun ana binası. · Kris Arnold · Public domain

Kentucky’deki Louisville çevresinde verem yayılırken ilk hastane 1910’da açılıyor. Hastalar arttıkça yer yetmiyor. Bugün tanınan büyük bina 1926’da hizmete giriyor. Geniş pencereler ve açık hava alanları dekor değil; etkili ilaçların henüz bulunmadığı dönemin tedavi yaklaşımının parçası. Hastanın günler değil, uzun süreler boyunca hastanenin düzeninde yaşadığı bir yer.

Burayı yalnızca bir hayalet evi diye düşününce, çalışanlar, çocuklar, ailelerinden ayrı kalan hastalar ve iyileşme umudu kayboluyor. Hastanenin kendi mutfağı, çamaşırhanesi ve başka hizmetleri var. Kocaman binanın içinde bir hayat kuruluyor; dışarıdaki hayatla arasına da hastalığın sınırları giriyor.

502 numaralı odanın kapısı

Bugünkü karşılaşma hikâyelerinde bazı yerler tekrar tekrar anılıyor. 502 numaralı oda bunlardan biri. Koridorda görüldüğü söylenen gölgeler, odalara bağlanan ölüm hikâyeleri ve elektronik ses kayıtları binanın yeni ününü oluşturuyor. Aynı oda farklı anlatımlarda farklı ayrıntılar taşıyabiliyor.

Waverly Hills’in 502 numaralı odası; kurumun yayımladığı fotoğraf.
Waverly Hills’in 502 numaralı odası; kurumun yayımladığı fotoğraf. · Waverly Hills Sanatorium · Mekân incelemesinde tanıtım fotoğrafı alıntısı

Mekânın kendi sitesinde tarih anlatısıyla paranormal turlar yan yana. Bu yakınlık, eski hastanenin nasıl hatırlandığını da değiştiriyor. İnsan o kapının önünde önce kimin tedavi gördüğünü değil, biraz önce dinlediği hayalet hikâyesini düşünebiliyor.

Bir de sürekli büyüyen ölüm sayıları var. Waverly hakkında dolaşan on binlerce ölüm iddiasını isim isim doğrulanmış bir liste gibi aktarmıyorum. Hastane belgelerini derleyen arşiv, yıllara ait kayıtları araştırmak için daha somut bir yol açıyor. Zaten hastanenin ağırlığını hissetmek için en yüksek sayıya ihtiyacımız yok.

Hastane kapandıktan sonra

Verem tedavilerinin değişmesiyle sanatoryum 1961’de kapanıyor; yapı daha sonra Woodhaven adıyla farklı bir bakım kurumu olarak kullanılıyor. Frazier Müzesinin tarihçesi binanın bu sonraki hayatını ve yıllar içinde değişen projeleri anlatıyor. Bugünkü boşluk, tek bir gecede terk edilmiş bir hastanenin donmuş hali değil; uzun bir kullanım ve kayıp sürecinin sonucu.

Amityville bir ailenin birkaç haftasını merkeze alıyor. Waverly’de ise aynı koridordan binlerce farklı hayat geçmiş. Fotoğrafta kimse görünmediğinde bile o odaların hiçbir zaman yalnızca boş odalar olmadığını biliyoruz.