Bir gecenin eksik bölümünü anlamak için aynı yola geri dönmek mümkün. Peki ya eksik olan şey yol değil, onu hatırlama biçiminizse? Betty ve Barney Hill’in dosyası, 1964’te bir psikiyatristin odasında bu soruya yaklaştı. Yolculuğun üzerinden iki yılı aşkın süre geçmişti. Bu kez dışarıdaki ışık değil, içeride anlatılabilenler kayda girecekti.

Hill hikâyesinin başladığı yolculuğun geçtiği Franconia Notch bölgesi. Sonraki bir tarihte çekilmiş bölge fotoğrafı.
Hill hikâyesinin başladığı yolculuğun geçtiği Franconia Notch bölgesi. Sonraki bir tarihte çekilmiş bölge fotoğrafı.

Gece bitmişti, sorular bitmemişti

Çiftin 1961’deki yolculukla ilgili ilk bildirimleri, daha sonra ünlenen ayrıntılı kaçırılma hikâyesinin tamamını içermiyordu. Betty’nin rüya anlatıları ve ikisinin yaşadıklarıyla ilgili huzursuzluğu, dosyanın sonraki gelişiminde yer aldı. Bu nedenle 1964’e geldiğimizde karşımızda ilk kez konuşulan boş bir sayfa yok: Daha önce hatırlananlar, anlatılanlar ve anlam verilemeyenler var.

Bir geceden sonra konuşmayı sürdürmek, o geceyi aynı biçimde hatırlamak anlamına gelmeyebilir. Bir ayrıntı rüyada geri gelebilir, başka bir ayrıntı bir soruyla belirginleşebilir. Hill dosyasını okurken heyecan verici olan, anlatının bir anda tamamlanması değil; hangi parçanın hangi dönemde ortaya çıktığını izleyebilmek. Yolculuğun başlangıcı için Hill çiftinin ana dosyasına dönebilirsiniz.

Benjamin Simon’ın odasında

Psikiyatrist Benjamin Simon ile yapılan görüşmelerde çift, yolculuğu ve karşılaşmayla ilişkilendirdiği deneyimleri anlattı. Webb’in genişletilmiş raporu, kayıtları Simon’ın evinde yedi akşam boyunca dinlediğini ve yaklaşık on bir saatlik malzemeyi incelediğini belirtir. Sonraki kaçırılma anlatısında bir araca alınma, yabancı figürler ve muayene benzeri sahneler bulunuyordu.

Bu sahnelerin etkisi, yalnız tuhaf ayrıntılardan gelmiyor. İnsan, kayıp olduğunu düşündüğü bir bölüm hakkında konuşabildiğinde bunun kendisinde nasıl bir kesinlik duygusu yaratabileceğini de merak ediyor. Hatırladığını söyleyen kişi için olay yeniden yaşanır gibi olabilir; dışarıdan okuyan içinse anlatının hangi koşullarda ortaya çıktığı sorusu sürer.

1961’deki ilk bildirimlerden 1964 görüşmelerine uzanan zaman aralığı.
1961’deki ilk bildirimlerden 1964 görüşmelerine uzanan zaman aralığı.

Dosya neden tek bir kayıt gibi okunamıyor?

Webb raporunun ilginç taraflarından biri, ilk karşılaşma ile sonradan anlatılan kaçırılma bölümünü ayrı başlıklar altında ele alması. Simon’ın değerlendirmesiyle Webb’in yorumu da bütün noktalarda aynı değildi. Dosyanın içindeki insanlar dahi gördüğünü söylemek, rüya anlatmak ve hipnozda bir sahneyi tarif etmek arasında nasıl bağ kurulacağı konusunda farklı düşünüyordu.

Bu ayrımların kaybolduğu kısa özetlerde, her ayrıntı sanki 1961 gecesinin hemen ertesi sabahı eksiksiz kaydedilmiş gibi görünebiliyor. Oysa bu hikâyenin içinde yıllar var. Bir tarih çizelgesi, kaçırılma iddiasına baştan karar vermeden bile çok şey kazandırıyor: Önce ne biliniyordu, sonra hangi soru soruldu, hangi ayrıntı ne zaman anlatıldı?

Hill vakasının yolculuk, görüşmeler ve kamuoyuna yayılma aşamaları.
Hill vakasının yolculuk, görüşmeler ve kamuoyuna yayılma aşamaları.

Bugün araştırmacının elinde ne var?

Rice Üniversitesi’nde Kathleen Marden belgeleri içinde “Hill’s hypnosis sessions 1964” adlı bir dosya kaydı bulunuyor. Koleksiyon açıklaması notlar, hipnoz dökümleri, makaleler ve yayınlardan söz ediyor; malzemenin araştırmaya açık olduğunu belirtiyor. Bir çevrimiçi katalogda dosya adını görmek, bütün kayıtları o sayfada dinlemek demek değil. Yine de hangi koleksiyonda, hangi başlıkla araştırma yapılabileceğini bilmek somut bir başlangıç.

Matthew Bowman’ın tarih çalışması ise Hill çiftinin hikâyesini, kendi hayatlarından ve dönemin Amerika’sından koparmadan ele alıyor. Böyle bir okuma, onları yalnızca korkutucu bir gecenin iki yüzü olarak görmekten çıkarıyor. O geceyi anlamlandırmak, çiftin hayatında devam eden bir sürece dönüşmüş.

Görüşmelerden çıkan ayrıntılardan biri, başka bir araştırmacıyı yıllarca uğraştıracaktı: Betty’nin yıldız haritası. Hipnoz odasında anlatılan bir görüntünün sonradan modellerle karşılaştırılması, bu dosyanın nasıl yeni hikâyeler doğurduğunu gösteriyor.

Bu dosyanın diğer bölümleri

Kaynaklar

Görsel kaynakları