Bazı olayları önce filminden tanırız. Sonra bir isim gördüğümüzde, gerçek kişinin anlattıklarından önce oyuncunun yüzü aklımıza gelir. Travis Walton dosyasında da böyle güçlü bir sinema gölgesi var. 1993 yapımı Fire in the Sky, kayboluş hikâyesini geniş bir kitleye taşıdı. Fakat Walton, kendi sitesinde filmde değişiklikler yapıldığını açıkça söylüyor.

Walton’ın deneyim anlatısı ile sinema uyarlaması aynı tür kaynak değildir.
Walton’ın deneyim anlatısı ile sinema uyarlaması aynı tür kaynak değildir.

Film hangi hikâyeyi öne çıkarıyor?

Paramount’ın resmî özeti, ormanda cisim gördüğünü söyleyen iş arkadaşlarına, Walton’ın kaybolmasına ve olayın bir cinayeti örtmek için anlatılmış olabileceğinden şüphelenen soruşturmacıya odaklanıyor. D.B. Sweeney Walton’ı, Robert Patrick Mike Rogers’ı canlandırıyor. James Garner ise soruşturmacı rolünde. Filmin tanıtımı, içerideki deneyimi acı verici bir tıbbi inceleme olarak sunuyor.

Burada iki gerilim bir arada: Bir insanın başına ne geldiği ve onun arkadaşlarına inanılıp inanılmayacağı. Sinema, izleyiciyi aynı anda hem kayıp kişinin hem de açıklama yapmak zorunda kalan grubun yanında tutabiliyor. Fakat güçlü bir dramatik yapı, hangi ayrıntının olayla ilgili bir beyan, hangisinin uyarlama tercihi olduğunu tek başına söylemiyor.

İsimler bile birebir aynı değil

Resmî oyuncu listesinde Greg Hayes, Bobby Cogdill ve David Whitlock gibi karakter adları bulunuyor. Walton’ın yayımladığı gerçek ekip listesinde ise Kenneth Peterson, John Goulette, Steve Pierce ve Dwayne Smith gibi başka adlar yer alıyor. Bu, filmde gördüğümüz grubun eksiksiz bir isim tutanağı olarak okunamayacağını gösteren basit ama somut bir fark.

Bir karakterin yaptığı her şeyi tek bir gerçek kişinin ifadesi gibi okumak bu yüzden riskli. Hikâyeyi filme taşıyan kişi, anlatıyı roller ve sahneler üzerinden kuruyor. Olay dosyasını okumak isteyen kişinin ise hangi kişinin hangi beyanına baktığını bilmesi gerekiyor. Ormandaki ekibin anlattığı gece, bu ayrımı daha somut takip edebileceğiniz bölüm.

Filmde D.B. Sweeney’nin canlandırdığı Travis Walton’ın 2019 tarihli portresi.
Filmde D.B. Sweeney’nin canlandırdığı Travis Walton’ın 2019 tarihli portresi.

Walton değişiklikler için ne diyor?

Walton, soru-cevap sayfasında sinema ile kitap anlatısının farklı öncelikleri olduğunu belirtiyor. Değişiklik yapma kararını yapımcıların verdiğini, kendi onayının belirleyici olmadığını söylüyor. Bu açıklama tek tek bütün sahneleri karşılaştıran bir liste değil; fakat filmle kendi anlatısı arasındaki farkı kabul ettiğini gösteriyor.

Aynı sayfada, deneyimini yalnızca hipnozla hatırladığı düşüncesine de karşı çıkıyor. Daha önce hatırlamadığı anıları hipnozda geri kazanmadığını, yaşadıklarını daha ayrıntılı ifade edebilmesine yardım ettiğini yazıyor. Bu da dosyanın nasıl anlatıldığıyla ilgili başka bir ayrıntı: Film görüntüsü, kitap cümlesi ve sonradan verilen açıklama birbirinin yerine geçmiyor.

Tek bir korku sahnesinden daha uzun bir anlatı

Walton’ın kendi metninde, ilk odadaki üç küçük figürün ardından başka mekânlara geçiş bulunuyor. “Human?” bölümü, insan görünüşlü kişilerle karşılaşmayı anlatıyor. Kendi yayımladığı bu sıra, olayı yalnız tek bir tıbbi işlem sahnesi olarak hatırlayan kişinin aklındaki resimden daha geniş. Bu bölümü Walton’ın içerideki zamanı başlığında ayrı bir hikâye olarak izledik.

Olayın 1975’teki temel sırası, 1993 yapımı filmden bağımsız olarak ele alınmalı.
Olayın 1975’teki temel sırası, 1993 yapımı filmden bağımsız olarak ele alınmalı.

Buradaki karşılaştırma, filmi ayrıntı ayrıntı doğrulanmış bir olay kaydı saymak yerine resmî tanıtımıyla Walton’ın kendi açıklamalarını yan yana getiriyor. Filmden bir sahnenin etkileyiciliği, o sahnenin dosyadaki bir beyanla aynı olduğunun göstergesi değil. Buna karşılık uyarlamanın farklı olması da bütün olayın cevabını tek başına vermiyor.

Filmi izledikten sonra ana Walton dosyasına dönmek, hangi görüntünün zihninizde sinemadan kaldığını fark ettirebilir. Belki en ilginç soru şu: Hikâyenin hangi kısmını biliyoruz, hangi kısmını yalnızca çok güçlü bir sahne olarak hatırlıyoruz?

Bu dosyanın diğer bölümleri

Kaynaklar

Görsel kaynakları