Bir merdivenin sonuna gelip tavana bakmak tuhaf bir şey. Merdiven çıkmak için yapılır; kapı da bir yere geçmek için. Winchester Evi bu basit beklentiyi durmadan bozuyor. San Jose’deki köşkte evin kendisinden önce dolaşan soru şu: Bir insan neden yaşadığı yeri böyle büyütür?

Sarah Winchester, silah üreticisi William Wirt Winchester’ın dul eşi. Küçük kızını ve daha sonra eşini kaybediyor. Kaliforniya’da aldığı çiftlik evini yıllar boyunca genişletiyor. Bugün ziyaret edilen 160 odalı yapıyı, ilk evin üzerine tek hamlede çizilmiş bir plan gibi düşünmeyin. Değişen odalar, yeniden düzenlenen geçişler ve 1906 depremiyle zarar gören bölümler üst üste geliyor.

Ruh hikâyesi bu inşaatın nedenini açıklamaya çalışıyor: Winchester silahlarıyla ölenlerin ruhları Sarah’nın peşinde; onlardan kurtulmak için evi büyütmesi, yollarını şaşırtması gerekiyor. İnşaat durursa kendi hayatı da bitecek. Böyle anlatılınca her yarım merdiven bir mimari ayrıntı olmaktan çıkıp hayatta kalmak için kurulmuş bir düzeneğe dönüşüyor.

Sarah’nın kendisi nerede?

Hikâyenin güçlü olması, Sarah’nın bize bunu kendi mektubuyla söylediği anlamına gelmiyor. Biyografisini çalışan Mary Jo Ignoffo, KQED’nin dosyasında aile bağlarını, yasını ve Kaliforniya’ya taşınmasını başka ayrıntılarla anlatıyor. Burada tek başına karanlıkta ruhların planını çizen bir kadın imgesinden daha geniş bir hayat var.

“38 yıl hiç durmadan” ifadesi de her yerde aynı tarihlerle verilmez. Evin kendi tarihçesi 1886–1922 dönemini öne çıkarıyor; koruma kaydı ise yapı ve mimari gelişim üzerine bilgi veriyor. Kesintisiz gece gündüz çalışan bir şantiye görüntüsü, uzun yıllara yayılan inşaatla tamamen aynı iddia değil.

• Ev gerçekten olağandışı büyüklükte ve karmaşık.
• Günümüzdeki görünüş, ilavelerin yanında hasarların ve değişikliklerin de sonucu.
• Ruhları oyalamak için kurulan labirent açıklaması, binanın üstüne yerleşmiş en güçlü anlatı.

Bunları öğrenince evin tuhaflığı kaybolmuyor. Tam tersine, korku sahnesinin arkasında bir insan beliriyor. Büyük bir servet, arka arkaya kayıplar ve sürekli değiştirilen bir yaşam alanı. Sarah’nın kapılardan hangisini neden yaptırdığını her seferinde bilemiyoruz; ama binanın bütün garipliğini tek bir medyum cümlesine bırakmak da bu hayatı fazlasıyla küçültüyor.

Bly malikânesi yazarının kurduğu bir ev. Winchester’ın farkı, odalarının gerçekten var olması. Hikâyeyi duymadan gezen biri de aynı yerde durup yukarı bakacak: Bu merdiven neden burada bitiyor?