Baba Vanga’nın adı geçince genellikle savaş, deprem ve kıyamet anlatılıyor. Oysa ona atfedilen uzun gelecek listesinde çok başka bir damar da var: açlığın gerilemesi, insan organlarının yenilenmesi, yeni enerji kaynakları, başka dünyalara uzanan yolculuklar… Karanlık bir falın ortasında, neredeyse bir bilimkurgu uygarlığının yükselişini okuyorsunuz. Ben bu takvimin yalnızca felaket başlıklarından ibaret anlatılmasını eksik buluyorum.

Baba Vanga 1996’da öldü. Aşağıdaki tarihler ise bugün onun adıyla dolaşan listenin bir bölümüne ait. Bunları Vanga’nın elinden çıkmış doğrulanmış bir takvim diye sunmuyorum; yıllar önce Bulgarca yayımlanmış bir aktarımda da görülen iddiaları konuşuyoruz. Bu ayrımı baştan koyalım, sonra her satırın arasına aynı uyarıyı sıkıştırmadan listenin kendisine bakalım.

• 2028: Yeni bir enerji kaynağı, açlığın aşılması yönünde ilerleme ve Venüs’e bir yolculuk.
• 2033: Kutup buzlarının hızla erimesi ve su seviyelerindeki değişim.
• 2046: İnsan organlarının değiştirilmesini sağlayan büyük bir tıbbi dönüşüm.
• 2100: Dünya’nın karanlık tarafını aydınlatan yapay bir Güneş.
• 2130: İnsanların su altında da yerleşmesi.
• 2183: Mars’taki bir insan kolonisinin bağımsızlık ilan etmesi.

Son iki durak 21. yüzyılın dışına taşıyor; onları özellikle bıraktım. Çünkü burada gelecek yalnızca yeni bir cihaz almak değil, insanın yaşayacağı yerin ve kuracağı toplumun değişmesi olarak anlatılıyor. Mars’a gitmek bir mühendislik hedefi; oradaki insanların bağımsızlık istemesi ise siyasi bir mesele. Listenin bir anda roketten yönetime geçmesi dikkat çekici.

2046 satırı, kıyamet haberinden daha ilginç

Bir insanın yaşamını sürdürebilmek için uygun organı beklemediği bir dünyayı düşünün. Böyle bir gelişme yalnızca hastaneleri değiştirmez. Yaşam süresi, bakım, eşitsizlik ve kimin tedaviye ulaşacağı da değişir. Üstelik “organların değiştirilmesi” son derece geniş bir ifade: nakil mi, laboratuvarda üretilen doku mu, mekanik bir destek mi? Aktarımda hangi teknolojinin kastedildiği açık değil. Bu yüzden bugünkü her tıp haberini alıp doğrudan o tarihin yanına yapıştırmak yerine, cümlenin ne kadar büyük bir dönüşüm tarif ettiğine bakıyorum.

2028’deki enerji ve Venüs birlikteliği de aynı şekilde tuhaf. İki gelişme yan yana mı sıralanıyor, yoksa enerjiyle gezegen arasında bir bağlantı mı kuruluyor? Sonraki anlatımlarda bu boşluk kolayca doldurulabiliyor. Bir yerde yalnızca “Venüs’e uçuş” görüyorsunuz, başka bir yerde Venüs’ten enerji getirileceği yazıyor. Aradaki ekleme küçük görünse de anlatının anlamı değişiyor. Tam burada eski aktarımı yeni manşetten ayrı okumak işe yarıyor.

Vanga’nın gerçek hayatına ait yerler ise bu uzak gelecek tablosundan çok daha somut: Petrich’teki evi, Rupite ve onu ziyaret eden insanların anlattıkları. Vanga Vakfı da bu mirası korumak için kurulmuş. İlginç olan, onun çevresinden gelen herkesin internetteki takvimlere sahip çıkmaması. Vakıf başkanı Ivan Dramov, 7 Ağustos 2025’teki söyleşisinde, o ay için dolaşıma sokulan felaket sözlerine açıkça itiraz ediyor. Bu itiraz Vanga’ya inanmayan birinden değil, mirasını koruyan çevreden geliyor.

Bana kalırsa burada merakın iki yönü var. Birincisi, gerçekten söylenmiş bir sözün geleceğe dair ne taşıdığı. İkincisi, yıllar içinde o sözün etrafına nasıl koca bir gelecek tarihi örüldüğü. Yeni enerji ve organ üretimi gibi umut veren satırlarla yıkım senaryolarının aynı listede yaşaması da bunun parçası. Vanga’nın hayatını ayrıca biyografi konusunda konuşuyoruz; burada ise bu takvimi, tarihler geldikçe aynı kelimelerle yeniden açıp karşılaştırabileceğimiz bir tartışma olarak bırakıyorum.