Bir yürüyüşe çıkıyorsun ve o günün sonrası başkalarının tahminlerine kalıyor. Paula Jean Welden için dosyanın ağırlığı bu. 1 Aralık 1946’da Bennington College öğrencisi olarak başladığı gün, Long Trail yönündeki yolculuğunun izinin kesildiği güne dönüşüyor. Bennington Üçgeni denince anlatılan büyük desenin içinde onun fotoğrafını ayrı tutmak istedim. Çünkü beş kişilik bir liste, tek bir insanın son görüldüğü yerin ayrıntısını kolayca yutuyor.

Sonradan aynı başlık altında toplanan kayıplar 1945–1950 yıllarına yayılıyor. Middie Rivers’ın av dönüşü kayboluşu, Paula’nın yürüyüşü, James Tedford hakkındaki otobüs anlatısı, çocuk Paul Jepson ve Frieda Langer dosyaları aynı listeye giriyor. İlk bakışta aynı orman herkesi yutmuş gibi duruyor. Yerleri ve son görülme koşullarını açınca ise tam aynı olayın beş tekrarı çıkmıyor. Langer’ın bedeninin sonraki yıl bulunması bile “hiçbirinden tek bir iz yok” cümlesine sığmıyor. Bu ayrıntılar gizemi bitirmiyor; hangi kaybın hangi soruyu bıraktığını ayrı ayrı görmemizi sağlıyor.

Bölgenin eski anlatılarına bakmak için Glastenbury’nin 2022 tarihli belediye planını da ekledim. Garip bir kaynak gibi görünüyor, ama kasabanın kendi tarih bölümünde bu kayıpların nasıl bir “üçgen” hikâyesine dönüştüğü tartışılıyor. Paula’nın gerçekten Glastenbury’ye girdiğine dair kanıt bulunmadığını özellikle belirtiyor. Demek ki bugün çok net çizilen coğrafi alanın kendisi bile hikâyenin sonradan kurulmuş kısmı. Bir kayıp vakasını bir dağa yerleştirdiğiniz anda aradığınız açıklama da değişiyor; şehirde başlayan bir dosya ormanın efsanesine dönüşebiliyor.

Buna karşılık yöreyi tanıyan bir insanın kaybolmasını basitçe “yolu karıştırmıştır” diye kapatmak da beni ikna etmiyor. Tanımak koruyucu olabilir, dokunulmazlık vermez; ama olayın hangi ayrıntılarının sıra dışı olduğunu sormak gayet yerinde. Hava, gün ışığı, ekipman, son tanık ve aramanın nasıl yürütüldüğü birlikte ele alınmalı. Paula dosyasının Vermont’ta eyalet polisi kurulmasına ilişkin tartışmalarda da yer alması, aramanın yalnızca ormanda değil kurumlar arasında da yürüdüğünü hatırlatıyor. Bir şeyin bulunamaması bazen arazinin zorluğuyla, bazen bilginin yanlış yerde kalmasıyla ilgili olabilir.

Otobüste otururken ortadan kaybolma gibi cümleler özellikle dikkat istiyor. Yolculuğun her anını kesintisiz izleyen bir tanık var mı, yoksa kişiyi bir durakta görenle son durakta göremeyenlerin anlatıları mı birleştiriliyor? Hikâyeyi küçültmek için sormuyorum. “Arada ne olduğu bilinmiyor” ile “gözlerin önünde yok oldu” aynı iddia değil. Bennington’daki boşlukları birbirine bağlayacak bir açıklama aranacaksa önce bu farkların kaybolmaması lazım.

Haritaya bakınca orman yine büyük, yollar yine birbirine bağlanıyor ve Paula’nın dosyası yine kapanmış olmuyor. Benim bu olayda en zor bulduğum şey korkunç bir varlığın ihtimali değil; bir insanın son adımlarını yıllar sonra birkaç başkasının hafızasından toplama mecburiyeti. Üçgen adını bir kenara bıraktığımda da okumaya devam etmek için yeterince sebep kalıyor.

Fotoğraflar, belgeler ve haritalar

Video ve ses kayıtları

• Vermont Public: yerel araştırma ve görüşmelerin ses kaydı — Video değil, muhabirin kaynak ve görüşmelerini içeren sesli programdır.

İlgili konular

• Dyatlov Geçidi Gizemi
• Villisca’da o gece eve kim girdi?

Kaynaklar

• Glastenbury belediye planı, 2022: yerel tarih ve kayıpların coğrafyası
• Vermont Public: yerel görüşmeler ve beş dosyanın ayrılması
• Bennington Museum: Paula Welden arşiv dosyasının kaynak envanteri
• Vermont State Police: açık kayıp dosyaları sistemi

Görsel kaynakları ve lisanslar

1. Paula Jean Welden. — Bettmann · Public domain.
2. Green Mountain National Forest haritası; kesin bir “üçgen sınırı” değildir. — U.S. Forest Service · Public domain.
3. Long Trail’den görünüm; Paula’nın son görüldüğü anı göstermez. — Calebhsimone · CC BY-SA 4.0.