Villisca’da evin önünde hayatın başlamaması dikkat çekiyor. Sabah olmuş, Moore ailesinden kimse günlük işlere çıkmamış. Komşu Mary Peckham kapıya gidiyor; yanıt alamayınca Josiah’ın kardeşi Ross çağrılıyor. O kapı açılana kadar dışarıdan bakıldığında karşınızda sıradan bir ev var. İçeride ise sekiz kişi öldürülmüş. Bu dosyanın beni en çok geren tarafı sonradan anlatılan hayaletler değil. Çocukların da bulunduğu bir evde bunu yapan kişinin gelip gidebilmiş olması.

9 Haziran 1912 akşamı Iowa’daki Villisca’da Josiah ve Sarah Moore, dört çocuklarıyla birlikte kilisedeki çocuk programına katılıyor. Evde o gece iki misafir de var: Stillinger kardeşler. Gece aileyle eve dönüyorlar. Ertesi sabah sekizinin de öldüğü anlaşılıyor. Silah, evle bağlantılı bir balta. Bu ayrıntı, saldırganın yanına özel bir araç getirip getirmediği sorusunu değiştiriyor ama kimliğini söylemiyor. Katilin önceden içeride saklandığı ihtimali de konuşuluyor; bir ihtimalin evin yapısına uyması, o gece gerçekten öyle olduğunu görmüş olmamız demek değil.

Moore ailesinin Villisca’daki evi.
Moore ailesinin Villisca’daki evi.

Dosya ilerledikçe isimler çoğalıyor, sonuç aynı kalıyor. İş çevresindeki anlaşmazlıklardan geçen kuşkular var; dolaşan bir din adamı olan Lyn George Jacklin Kelly’ye yönelen soruşturma var. Kelly’nin itirafı ve sonradan geri çektiği sözleri davanın merkezine yerleşiyor. 1917’deki yargılamalar sonunda mahkûmiyet çıkmıyor. Ben böyle bir dosyada şüphelinin adını bulduğum anda katili bulmuş gibi konuşamam. Özellikle itirafın nasıl alındığını ve mahkemede neden dayanmadığını bilmeden, birinin hayat hikâyesini kesin cevap diye paylaşmak kolaycılık olur.

Bir de baltanın kendi yolculuğu var. Moore evi bugün hâlâ görülebiliyor; ama evin bugün korunmuş olması, bütün delillerin aynı özenle korunmuş olduğu anlamına gelmiyor. Villisca Historical Society’nin baltanın geçmişini izleyen yazısında dönemin haberleri ve daha sonraki yazışmalar kullanılıyor. Nesne önce soruşturmanın, sonra davanın, ardından koleksiyon ve sergileme hikâyesinin parçası oluyor. Burada beni nesnenin ürkütücülüğünden çok kimde kaldığı ilgilendiriyor. Bir delilin sonraki hayatını bilmeden, bugün gördüğümüz fotoğrafa taşıyabileceğinden fazla anlam yüklüyoruz.

Başka eyaletlerdeki benzer balta cinayetleriyle bağlantı arayanlar da var. Seri fail ihtimali, tek kasabadaki kişisel husumet senaryosundan farklı bir yön açıyor. Bunun için yalnızca aynı silah yetmez: Tarihler, ulaşım yolları, olay yerinin özellikleri ve birbirinden bağımsız kayıtlar karşılaştırılmalı. Bir ayrıntının birden fazla evde görülmesi önemli olabilir; sonradan anlatılmış benzerliklerin birbirini beslemesi de mümkün. Ben bu hattın araştırılmasını isterim, ama ayrı dosyalardaki boşlukları tek bir gezgin katilin biyografisiyle doldurmak istemem.

Bugünkü hayalet evi tanıtımları başka bir anlatı kuruyor. İçeride ses duyduğunu veya bir varlık hissettiğini söyleyenlerin anlattıkları konuşulabilir. Fakat o ziyaretler, 1912’de kimlerin nasıl sorgulandığının yerini tutmuyor. Evin fotoğraflarının yanına gazete sayfasını bu yüzden koydum. Önce orada yaşayanların bir ailesi, işleri, misafir gelen çocukları olduğunu görelim. Bu ev bir korku sahnesi olmadan önce onların eviydi.

Fotoğraflar, belgeler ve haritalar

Korunan Moore evi, 2016.
Korunan Moore evi, 2016.
14 Haziran 1912 tarihli gazetenin olayla ilgili sayfası.
14 Haziran 1912 tarihli gazetenin olayla ilgili sayfası.
Villisca vakasıyla ilişkilendirilen balta; görsel kaydındaki nesne.
Villisca vakasıyla ilişkilendirilen balta; görsel kaydındaki nesne.

İlgili konular

Kaynaklar

Görsel kaynakları ve lisanslar

  1. Moore ailesinin Villisca’daki evi. — Ryan Moomey (photos · photo sets) · CC BY 2.0.
  2. Korunan Moore evi, 2016. — Jason McLaren · CC BY-SA 4.0.
  3. 14 Haziran 1912 tarihli gazetenin olayla ilgili sayfası. — The day book · Public domain.
  4. Villisca vakasıyla ilişkilendirilen balta; görsel kaydındaki nesne. — This file is lacking author information. · Public domain.