Bu olayı “mahkemede hayalet tanıklık etti” diye anlatıyorlar ya, aslında kürsüye çıkan anne. Ama annenin söyledikleri de hiç hafif değil: Kızının dört gece kendisine göründüğünde ve onu kocasının öldürdüğünü anlattığında ısrar ediyor. Sonra mezar açılıyor, boyundaki ölümcül yaralanma bulunuyor. Hikâyenin sırf ruh kısmına inananlar için değil, inanmayanlar için de kolay geçiştirilecek tarafı yok. İlk ölüm muayenesinde görülmeyen bir şey, annenin ısrarından sonra görülüyor.

Ölen kadın Elva Zona Heaster. Yer Batı Virginia, Greenbrier; yıl 1897. Kocası Edward, diğer adıyla Erasmus “Trout” Shue. Ölüm başlangıçta doğal kabul ediliyor. Annesi Mary Jane bunu kabullenmiyor. Zona’nın kendisine evdeki tartışmayı, kocasının saldırısını ve boynuna yapılanı anlattığını söylüyor. Burada durup annenin sözünü dinlemek isterim. Biz dışarıdan hemen bir açıklama arıyoruz; kadın ise kızının geldiğini söylüyor. Onun anlattığının nasıl bir deneyim olduğunu bir cümleyle çözüp rafa kaldırmak bana fazla kolay geliyor.

Ben bu hikâyedeki anneye inanma tarafındayım; en azından anlattığı karşılaşmayı gerçekten yaşadığını düşündüğüne inanıyorum. Bunun bir ruhun ziyareti mi, yasın içinde yaşanan bir deneyim mi olduğunu onun yerine adlandırabilecek durumda değilim. Ama kızının ölümünün arkasını bırakmaması ve muayenenin değişmesi dosyanın elle tutulur tarafı. “Anne zaten kocasından şüpheleniyordu” demek de her şeyi bitirmiyor. Şüphelenmekle yetkilileri mezarı yeniden açmaya ikna etmek arasında ciddi bir mesafe var. O mesafeyi nasıl geçtiği hikâyenin bel kemiği.

Mahkemede Mary Jane kendi anlatısından vazgeçmiyor. Koca cinayetten mahkûm ediliyor; bedendeki yaralanma ve başka tanıklıklar da dava içinde. Bu yüzden kararı yalnızca hayalet hikâyesine bağlamıyorum. Yine de adli bir olayın ortasında annenin kızından haber aldığını bu kadar açık söylemesi olağan bir ayrıntı değil. Bugün bölgede bu vakayı anlatan tarihî bir levha bulunması da insanların neyi hatırladığını gösteriyor. Yüzlerce cinayet dosyası unutulurken Zona’nın adı yaşamaya devam etmiş.

Ruhların haber verebildiğini düşünenlerin bu olayı neden sahiplendiğini anlıyorum. Bana da ürpertici gelen bir yanı var: Annenin anlattığı karşılaşmayı çıkarınca elimizde bir cinayet davası kalıyor; geri koyunca, öldürülen kadının kendi ölümüne itiraz ettiği bir hikâye oluyor. Ben okurken en çok annesinin o inadı üzerinde kaldım. Kızını gömdüler diye onun söyleyeceği söz bitmemiş.

İlgili konular

• Charfield’in kimliği bulunamayan çocukları
• Somerton adamı ve cebindeki iki kelime

Kaynaklar

• Greenbrier’ın yerel tarih kaydı: adliye ve dava
• West Virginia Encyclopedia: Greenbrier Ghost
• West Virginia Encyclopedia: bölgenin hayalet anlatıları
• Tarihî işaret levhasının kaydı ve metni

Görsel kaynakları

1. Elva Zona Heaster’ın tarihî fotoğrafı. — Üreticisi bilinmiyor · Public domain.
2. Davanın görüldüğü Greenbrier County adliyesi; 1974 tarihli fotoğraf. — Library of Congress · Public domain.