Her Köşe Başında Türeyen "Yüzyılın Lideri" Enflasyonu

İslam kültüründe, her yüzyıl başında dinî ilimleri canlandırmak, sapkınlıklarla mücadele etmek ve toplumu aydınlatmak için Allah’ın bir "müceddit" (yenileyici) göndereceğine dair rivayetler vardır. Bu köklü kavram, günümüzdeki tarikat ve cemaat liderlerinin ellerinde tam anlamıyla bir "pazarlama unvanına" dönüşmüştür. Her cemaat şeyhi kendi grubunun müridlerine şirin görünmek, onları motive etmek ve rakiplerine basmak için kendi liderini "Asrın Müceddidi" ilan eder. Sonuçta ortaya ortalıkta gezen 40 tane asrın müceddidi çıkar! Bu makalede, toptan indirimli müceddit dağıtan bu pazarı inceliyoruz.

I. Mücedditlik Unvanının "Zincir Market" Şubeleri

Eğer her cemaat kendi şeyhini asrın müceddidi ilan ediyorsa, o yüzyılda dünyada yüzlerce müceddit var demektir.

Gazzâlî’nin İhyâʾü ulûmi’d-dîn eserinin 1233–1234 tarihli bir nüshası.
Gazzâlî’nin İhyâʾü ulûmi’d-dîn eserinin 1233–1234 tarihli bir nüshası.
  • Pazarlama Stratejisi Olarak Unvan: Müridlerin gözünde lideri devleştirmenin en kolay yolu ona gökten indirilmiş gibi duran havalı bir sıfat vermektir. "Bizim şeyh sıradan bir hoca değil, Asrın Müceddididir!" cümlesi, cemaat içi sadakati artıran en ucuz ve en etkili yapıştırıcıdır.
  • Çatışan Mücedditler: Farklı şehirlerdeki iki ayrı cemaat lideri birbirini sapkınlıkla suçlarken, ikisinin de kendi müridleri tarafından "asrın müceddidi" ilan edilmesi ayrı bir komedidir. İki müceddit bir araya gelse birbirinin boynuna sarılacakken, müritler sokakta birbirine girmektedir.

II. Müceddidin Tanımı ile Bugünkilerin Uyuşmazlığı

Tarihteki gerçek mücedditler (Ömer bin Abdülaziz, Gazali vb.) ilimleriyle, eserleriyle, züht ve takvalarıyla ümmete yön verirken; bugünkü "asrın mücedditleri" genellikle lüks villaları, devasa rant çarkları, televizyonlardaki kavgaları ve siyasi pazarlıklarıyla öne çıkarlar.

  • Asrın müceddidi dediğin biraz vizyonlu olur; ama bizimkiler hala 1400 yıl önceki Arap yarımadası kıyafet kurallarını ve ortaçağ hurafelerini günümüze pazarlamakla meşguldür.

III. Sonuç: Toptan Müceddit Satışı

Sonuç olarak; her köşe başının bir asrın müceddidi çıkardığı bu pazarda, hakiki ilim ve ahlak sessizce köşede ağlamaktadır.

Ne diyelim; yüzyılın o kadar çok müceddidi var ki, hangi birinin peşinden gideceğimizi şaşırdık. En iyisi akli selimi elden bırakmamak!

Bu tartışmayla bağlantılı: Mehdi olduğunu söyleyenler · Şeyhe soru sorunca neden suçlu oluyoruz?.

Görsel kaynakları