Mitoloji Sözlüklerine Taş Çıkartan "İlahî Düşme" Senaryoları

Yunan mitolojisinde Zeus’un Olympos Dağı’ndan aşağı düşmesi, Odin’in tek gözünü kaybetmesi gibi tanrısal sakarlıklar sıradandır. Ancak İslam tasavvufunun ciddiyetiyle anılması gereken evliyalar kültü, bazı menkıbe üreticilerinin elinde öyle bir Hollywood aksiyon filmine dönüşür ki, dinleyenlerin zihni durur. İnternette ve tarikat sohbetlerinde kulaktan kulağa yayılan o meşhur rivayet bunlardan biridir: Bir gün Allah ile Geylani Hazretleri uçurumda konuşuyormuş, Allah’ın ayağı kaymış, Geylani Hazretleri Allah’ın elinden tutup kurtarmış! Bu makalede, evrenin yaratıcısını uçurum kenarında bocalayan sakar bir yürüyüşçüye benzdiren bu muazzam akıl tutulmasını masaya yatırıyoruz.

I. Uçurum Kenarındaki Yaratıcı Senaryosu

Bu hikayeyi üreten zihnin hayal gücü, Marvel stüdyolarının senaristlerine parmak ısırtır.

• Kozmik Dağcılık: Sonsuz kudret sahibi, mekanı ve zamanı yaratan, "Ol" deyince her şeyi var eden Yaratıcı, bir gün meğerse bir uçurum kenarında yürüyüş yapıyormuş! Yürürken dikkatsizlik edip ayağı kaymış ve aşağı düşerken imdat dilemiş.
• Kurtarıcı Geylani: Tam o sırada olay yerinden (muhtemelen manevi bir patikadan) geçmekte olan Abdülkadir Geylani Hazretleri, çevik bir manevrayla atılıp Allah’ın elinden tutup uçuruma düşmesini engellemiş!

II. Teolojinin Toplu İstifası

Bu hikayeyi duyan bir teolog ne yapar? Muhtemelen duvara kafa atar ya da camdan atlar.

• Kudret Sıfırlaması: Her şeyi koruyup kollayan, evreni titiz bir nizamla döndüren Yaratıcı'yı, uçurum kenarında ayağı kayan ve bir kulunun eline muhtaç kalan aciz bir varlık gibi resmetmek, yapılabilecek en büyük inkar ve küfür senaryosudur.
• Abartının Zirvesi: Şeyhleri öveceğiz derken işi o kadar abartırlar ki, sonunda Yaratıcı'yı yardıma muhtaç, şeyhi ise "Tanrı'yı kurtaran süper kahraman" konumuna getirirler.

III. Sonuç: Hayal Gücünün Sınırları ve Akıl Tutulması

Bu menkıbeyi cemaate anlatan kişi, muhtemelen yüzünde büyük bir huşû ifadesiyle "Görüyor musunuz Geylani hazretlerinin makamını?" diye sormaktadır.

Ne diyelim; evrenin dengesini tutan Allah, kendi ayağını kaymaktan koruyamamış ama Geylani sayesinde kurtulmuş! Fizik kuralları değil ama mantık kuralları bu hikayede kesinlikle uçurumdan aşağı uçmuştur.

Bu tartışmayla bağlantılı: Gaflet Uykusundan Acil Çağrı Merkezi · Allah'ın Planı Tutmadı.

• Fâtiha sûresini gösteren yazma sayfa; eleştirilen uçurum hikâyesinin kaynağı değildir. — Aziz Efendi (d. 16 August 1934) · Public domain. WebP biçiminde boyutlandırıldı.