Kurbağa bacağı seğiriyor ve tartışma başlıyor: Elektriğin kaynağı hayvanın kendisi mi, kullanılan metaller mi? Bilim tarihindeki iyi kavgaların bazısı böyle somut bir ayrıntıdan çıkıyor. Galvani ile Volta’nın anlaşmazlığı yalnızca iki ismin çekişmesi değildi; neyin neyi ürettiğini ayırmaya çalışma meselesiydi.

Volta’nın 1800’de duyurduğu pil, farklı metal diskler ve aralarındaki nemli katmanlarla sürekli akım sağlayan bir kaynak oluşturdu. Kıvılcımı bir an görüp kaybetmek yerine devreyi bir süre çalıştırabilmek… Bugün pil çekmecesi olan insan için sıradan, o dönemin deneycisi için çok büyük bir rahatlık.

• Farklı metaller elektrot görevi görüyor.
• Nemli ayırıcı katman iyonların hareketine ortam sağlıyor.
• Hücreleri üst üste birleştirmek toplam gerilimi artırabiliyor.

Burada iki metalin yalnızca birbirine dokunmasıyla sonsuz enerji çıkmıyor. Kimyasal süreç, malzeme ve elektrolit var. Eski açıklamayla bugünkü elektrokimya anlayışını aynı sanmamak lazım. Smithsonian’ın tarihsel seçkisi, Galvani-Volta tartışmasının iki tarafının da daha büyük bir elektrik araştırmasının parçası olduğunu gösteriyor. Sinir-kas sisteminin elektriksel davranışı, pilin kimyası konuşuldu diye ortadan kalkmıyor.

İcatların tarihini kazananın ötekini susturduğu maç gibi anlatmayı bu yüzden sevmiyorum. Bir soruya verilen yanlış veya eksik cevap bile yeni bir düzenek kurdurabiliyor. Sonraki deney, tartışmayı daha iyi parçalara ayırıyor.

Volta pilinin görüntüsünde modern ürün tasarımı yok: üst üste diskler, bağlantılar, sızıntıya açık bir düzen. Buna rağmen bir laboratuvarın yapabileceği işleri değiştiriyor. Faraday’ın deneylerine giden yolda, elektriğin yalnızca gökyüzündeki şimşek veya sürtünmeyle oluşan kıvılcım olmaktan çıkıp tezgâh üstünde kullanılabilir hâle gelmesi önemli bir eşik.

Pilin gücü zaman içinde sabit kalmıyor; kullanılan malzemenin davranışı ve kimyasal koşullar değişiyor. Bir kaynağın varlığı ile güvenilir ölçüm kaynağı olması bu yüzden ayrı meseleler. İlk pilin ardından daha kararlı ve belirli kullanımlara uygun hücrelerin geliştirilmesi şaşırtıcı değil. Bugün kutunun üzerindeki kapasite ve gerilim bilgisi, bu uzun denetleme çabasının gündelik hâli.