Yangından sonra evdeki eşyalar kömürleşmiş. Duvarlar kararmış, odalar kullanılamaz durumda. Buna rağmen gözlerinden yaş akan bir çocuğun portresi çerçevesinin içinde sağlam duruyor. İngiltere’de Ağlayan Çocuk tablolarının laneti böyle anlatılmaya başlandı: Yangından kurtulan nesnenin, yangını başlatan şey olduğu düşünülüyordu.

Rowtons’ Museum koleksiyonundaki Ağlayan Çocuk baskısı.
Rowtons’ Museum koleksiyonundaki Ağlayan Çocuk baskısı. · Bruno Amadio (Giovanni Bragolin) · fotoğraf: Rowtons’ Museum

1985’te yayılan hikâyelerin merkezinde Bruno Amadio’nun, Giovanni Bragolin adıyla tanınan ağlayan çocuk resimlerinin baskıları var. Aynı yüz tek bir evde durmuyor; farklı sürümleri çok sayıda evde bulunuyordu. Böylece bir yangından sonra çekilen fotoğraf, başka evlerdeki insanların da kendi duvarlarına dönüp bakmasına yol açtı.

Bir gazete haberiyle büyüyen korku

The Sun’ın 4 Eylül 1985 tarihli haberi, Güney Yorkshire’daki bir ev yangınından sonra zarar görmediği anlatılan baskıyı gündeme taşıdı. Yeni haberler geldikçe benzer olaylar bir dosya gibi birikmeye başladı. Bazı itfaiyecilerin de bu tablolara dair daha önce duyduklarından söz etmesi, hikâyenin etkisini artırdı.

Konuyu araştıran folklor araştırmacısı David Clarke’ın aktardığı dönemin haberlerinde, çok sayıda benzer yangın iddiası yer alıyor. Clarke’ın kendi incelemesi, gazete kupürlerini ve hikâyenin zaman içinde aldığı farklı biçimleri bir araya getiriyor. Böylece resmin çocuğu hakkında sonradan eklenen trajik hayat hikâyelerinin de nasıl değiştiği görülebiliyor.

Tablolarından korkan insanlar gazeteye baskı göndermeye başladı. 30 Ekim 1985’te bunların topluca yakıldığı bir etkinlik yapıldı. Bir lanetten kurtulmak için evdeki tabloyu yakılmaya göndermek… Yangınla ilişkilendirilen bir nesnenin hikâyesi yine ateşin başında devam etti.

Bugün hâlâ duvarlarda

Rowtons’ Museum’daki baskı, bu korkunun geride bıraktığı nesnelerden biri. Koleksiyon kaydı, ressamı ve 1985’teki haberleri birlikte anlatıyor. Resme yakından bakınca neden bu kadar hatırlandığını da anlıyorsunuz: Çocuk doğrudan size bakıyor; yüzündeki ifade, sıradan bir süs tablosunun çok ötesinde bir duygu taşıyor.

Baskıların yangında nasıl korunabildiğini inceleyenlerin malzeme ve düşme biçimi üzerinde durduğu çalışmalar da var. Fakat lanet hikâyesini ayakta tutan şey, ev sahiplerinin yaşadığı o karşılaşma: Bütün o yıkımın içinde aynı yüzün hâlâ orada olması. Bugün bir ikinci el dükkânında bu tabloya rastlayan biri, hikâyeyi biliyorsa fiyat etiketinden önce muhtemelen yüzüne bakacaktır.