Bir evden tıkırtı geldiğinde fare dersiniz. Ses kelimelere dönüşürse iş değişir. 1930’larda Man Adası’ndaki Irving ailesinin anlattığı olayın merkezinde bu var: kendisini bir firavun faresi olarak tanıttığı söylenen, evin içinde konuşan ama herkesin önünde ortaya çıkmayan bir varlık. Adı Gef.

James ve Margaret Irving ile kızları Voirrey’nin yaşadığı Doarlish Cashen çiftliği, sıradan bir perili ev haberinin ötesine geçti. Sesin aileye cevap verdiği, günlük hayata karıştığı, yer yer alaycı davrandığı anlatılıyordu. Buradaki tuhaflık yalnızca “hayvan konuşuyor” iddiası değil. Ailenin sesi bir kişi gibi kabul edip onunla bir ilişki kurmuş olması.

İşin içine Harry Price ve Nandor Fodor gibi paranormal araştırmacılar girdi. İncelemeler, yazışmalar, fotoğraflar ve aileden gelen aktarımlar birikti. Fakat elde herkesin açıkça gördüğü, kesintisiz biçimde kaydedilmiş bir konuşan hayvan yoktu. Bu yüzden ses taklidi ihtimalinden psikolojik yorumlara, gerçekten açıklanamayan bir olaya kadar farklı okumalar oluştu.

Gef’i diğer ev hikâyelerinden ayıran şey

• Tek gecelik bir karşılaşma değil, yıllara yayılan bir ev içi ilişki anlatılıyor.
• Sesin bir kimliği ve kendisi hakkında söyledikleri var.
• Olayı sonradan tek bir internet paylaşımından değil, dönem araştırmalarından ve aile kayıtlarından izleyebiliyoruz.

Christopher Josiffe’in arşiv çalışması, konuya yalnızca komik bir gazete haberi olarak yaklaşmıyor. İnsanların ne anlattığını, araştırmacıların neyi sınadığını ve bugün geriye hangi malzemenin kaldığını topluyor. Ayrıca küçük ama önemli bir coğrafya düzeltmesi: burası İngiltere’de bir kasaba değil, Man Adası.

Bu dosyada beni tutan şey yaratığın çizimi değil, aynı evin içinde yaşananın dışarıdakilere nasıl aktarılabildiği. Bir aile yıllarca aynı sesi duyduğunu söylüyor; ziyaretçi ise o hayatın yalnızca kısa bir bölümünü görüyor. Gef’in etrafındaki tartışma o dar aralıkta büyüyor.