1987’de Florida’nın Tallahassee kentinde iki adamın yanındaki altı çocuğun durumu dikkat çekiyor. İnceleme, Washington çevresindeki Finders adlı topluluğa uzanıyor. Sonrasında basın haberleri, aramalar, çocukların koşullarıyla ilgili şüpheler ve istihbarat bağlantısı iddiaları aynı dosyanın içine giriyor. Burada ilk önemli ayrıntı şu: İnternetin sonradan kurduğu tek parça hikâyenin başında, farklı kurumların farklı tarihlerde yaptığı işlemler var.

Grubun merkezindeki Marion Pettie, alışılmış yaşam düzeninin dışına çıkan bir topluluk çevresi oluşturmuştu. Çocuklarla ilgili inceleme büyüdükçe bu yaşam biçiminin niteliği kadar, grubun dış dünyadaki işleri ve ilişkileri de sorgulandı. FBI Vault’ta açılan dört parçalık arşiv, dosyanın neden yeniden konuşulduğunu anlamak için temel kaynak.

“CIA bağlantısı” cümlesi nereden geliyor?

İddia zincirinde gümrük görevlilerinin raporları ve kurumlar arası bilgi alışverişine dair notlar önemli yer tutuyor. Özellikle işin istihbaratın iç meselesi olarak ele alındığını aktaran kayıtlar, örtbas savının merkezine yerleşti. Bir görevlinin raporunda aktardığı bilgi ile kurumun kabul ettiği bir operasyonu aynı şey diye okumamak gerekiyor; tam tersine, aktarılan bilginin kimden geldiği ve diğer kayıtlarda karşılığının bulunup bulunmadığı sorusu dosyayı açıyor.

Dönemin haberleri de ilk günkü ağır iddialarla sonraki soruşturma sonuçlarının aynı olmadığını gösteriyor. Suçlamaların düşmesi, baştaki her kuşkuyu doğrulamıyor; ilk korkutucu haber de bütün gruba kesin bir çocuk kaçakçılığı hükmü kurmaya yetmiyor. Çocukların başına ne geldiğini anlamaya çalışırken çocukları sansasyonun malzemesine dönüştürmemek gerek.

• İlk polis gözlemi ne söylüyor?
• Aramalarda bulunan şeylerin yorumu sonradan değişmiş mi?
• İstihbarat iddiası hangi görevlinin hangi tarihteki kaydına dayanıyor?

MKUltra gibi gerçekten belgelenmiş istismar programları, insanları bu dosyalarda kurum sözüyle yetinmemeye itiyor. Finders’ı da bu nedenle okumaya değer buluyorum; ama başka bir programın gerçekliği bu dosyanın eksik halkalarının yerine geçmiyor.