Sözlü kültürde hikâye değişir, yazılı kültürde sabitlenir. Ama yazılı kaynak da yorumlanır. Ben de bir metnin farklı çevirilerini karşılaştırınca katmanları fark etmiştim.

dinî rehberlik insanı ahlâklı yaşamaya çağıracaksa çağırsın. ama ahireti grubun ayrıcalığı gibi anlatmayın. insanların korkusu da kurtuluş umudu da bir tarikatın malı değil.

ibn tümert’in hikayesi bana hep şunu düşündürür: liderin yanılmaz kabul edilmesi, toplumu eleştiri hakkından mahrum bırakıyor. bu da en büyük tehlike

Kâbe ile ilişkilendirilen yapı parçaları ve Altın Oluk suyu testisi, "kutsal" kavramının somut bir yüzünü gösteriyor. Bu eşyaların geçmişi, yalnızca inanç anlatısıyla değil, mimari ve arkeolojik kayıtlarla da okunabiliyor. Ben de bu okumayı