Aynaya bakarken yansımanın sizden farklı bir şey yaptığını düşünün. Bu videoda insanı yakalayan ayrıntı bu: Kadın elindeki kamerayla odasını çekiyor; biraz sonra aynanın içinde başka bir mekân görünmeye başlıyor. İnternette “2001’de yanlışlıkla portal açan kadın” adıyla paylaşılan görüntüden söz ediyorum.

Hallie Tut’un ayna çalışmasından kareler.
Hallie Tut’un ayna çalışmasından kareler. · Hallie Tut · kareyi aktaran: Malumatfuruş

Çalışmayı hazırlayan kişi Hallie Tut. Kendisi görsel efekt sanatçısı ve video kendi hesabında da bulunuyor. Bu örneğin yapımcısını biliyoruz. Buna rağmen görüntü yıllar içinde sanatçının adı olmadan, gerçek bir portal kaydıymış gibi dolaşmış; bazı kopyalara kadının kaybolduğu hikâyesi de eklenmiş.

Videonun fikri hoşuma gidiyor. Kocaman bir uzay kapısı, parlak bir makine veya bilimkurgu laboratuvarı yok. Evde duran bir ayna var. Bir an için o aynanın baktığınız odayı değil, başka bir yeri gösterdiğini görüyorsunuz. Odanın sıradanlığı sahneyi daha rahatsız edici yapıyor.

İki aynanın karşı karşıya geldiği görüntülerde zaten sonu gelmeyen bir derinlik hissi oluşuyor. Böyle bir sahneden geçit fikrine varmak çok zor değil. Tut da aynanın içindeki mekânı değiştirerek bu fikri görüntüye dönüştürmüş. Eski kamera görüntüsü sayesinde izlediğiniz şey hazırlanmış bir sahneden çok, evde çekilmiş tesadüfi bir kayıt gibi duruyor.

Aşağıda sanatçının çalışmalarını ve üretim biçimini anlatan Digital Spaghetti yayını var. Kamera hareketinin ve mekânın birbiriyle uyumlu kalması için nasıl uğraşıldığını görmek isteyenler izleyebilir.

Bu konudaki görüntünün geçmişi belli; onu kayıp kişi vakası olarak anlatmayacağım. Ama aynalarla ilgili hikâyelerin neden bu kadar etkili olduğuna güzel bir örnek. İnsan kendi yansımasını görmeye alışık. Karşısında başka bir oda belirdiğinde, en tanıdık eşyalardan biri bile bir anda ürkütücü olabiliyor.