Tekvin ya da Yaratılış Kitabı, Tevrat’ın ve Hristiyan Eski Ahit düzeninin ilk kitabıdır. İngilizcede Genesis, İbranicede ilk sözcüğünden gelen Bereşit adıyla anılır. Yaratılış anlatılarının ardından ilk insanlar, tufan ve atalarla ilgili hikâyeler içerir.

İlk bölümün düzeni

İlk bölümde ışık ve karanlık, sular, gök, kuru kara, bitkiler, gök ışıkları, hayvanlar ve insanlar düzenli bir anlatı içinde yer alır. Yukarıdaki ve aşağıdaki suları ayıran gökle, karanın ortaya çıkışı aynı kozmolojik tasvirin parçalarıdır. Altı günlük yaratılış sırasının ardından yedinci günün dinlenmesi gelir.

Gök ışıklarının gün, mevsim ve zaman ayrımındaki rolü de bu tasvirde anlatılır. Bu dil, modern astronomi terimlerinin doğrudan yerleştirilmiş karşılığı değildir; metindeki sözcüklerin tarihî kullanımı ve çevirisi önemlidir. “Işık”, “gök”, “derinlik” ve “sular” kelimeleri, yorumlarda farklı biçimlerde ilişkilendirilir.

Gök kubbe ve çeviri

İbranicede kullanılan raqia sözcüğü farklı çevirilerde “gök”, “kubbe”, “yayılım” veya benzer ifadelerle karşılanmıştır. Latince firmamentum, İngilizcedeki firmament kullanımında etkili olmuştur. Bir çeviride “dome”, başka bir çeviride “expanse” görülmesi, tartışmanın yalnız güncel bir Türkçe sözcük üzerinden kurulamayacağını gösterir.

• Metin: İlgili bölümün ne söylediği.
• Çeviri: Özgün sözcüğün başka dildeki karşılığı.
• Tefsir veya yorum: Tasvirin nasıl anlamlandırıldığı.
• Modern model: Metinle ilişkilendirilen güncel dünya tasviri.

Kitabın kapsamı

Tekvin yalnız dünyanın başlangıcını anlatmaz. Tufan, İbrahim, İshak, Yakup ve Yusuf anlatıları kitabın daha sonraki büyük bölümlerindendir. İlk bölümün kozmolojisiyle bütün kitabın edebî ve dinsel işlevi aynı ölçekte değildir. Bir ayeti tartışırken kitabın tamamını tek bir fizik şemasına indirgemek, bu kapsamı görünmez kılar.

Medussa’daki bağlam

Dave Murphy, kapalı dünya savunusunu ilk bölümdeki sular ve gök tasviriyle ilişkilendirir. Bu, modern bir okurun belirli bir yorumudur. Aynı metin tarih boyunca farklı dinsel ve edebî yorumlarla da okunmuştur. Kaynaklar, okurun hem metne hem çeviri farklarına doğrudan ulaşmasını sağlar.

İlgili tartışmalar

• Tekvin’deki gök kubbe ve yukarıdaki sular
• Düz Dünya düşüncesi ve yaratıcı inancı