1 Mayıs 1960'ta Francis Gary Powers'ın kullandığı U-2 casus uçağı Sverdlovsk üzerinde bir Sovyet SA-2 füzesiyle düşürüldüğünde dünya kamuoyu bunun diplomatik şokunu yeni yaşıyordu; oysa CIA ve Lockheed Skunk Works mühendisleri bu sonun geleceğini neredeyse dört yıl öncesinden öngörmüş, U-2'nin yüksek irtifada bile radarlara açık hedef olduğunu fark ederek onun yerini alacak tamamen radara yakalanmayan bir keşif uçağı tasarlamak için Project Gusto'yu başlatmıştı. Başka bir deyişle, günümüz hayalet uçak mimarisinin ilk gerçek tohumları daha 1950'lerin ikinci yarısında Nevada'daki gizli çizim masalarında atılmıştı.

Radar ekranından silinmenin ilk kaba denemeleri

1956 yazında U-2 henüz ilk Sovyet keşif uçuşlarını yaparken bile Sovyet erken uyarı radarlarının uçağı 70.000 fitte görebildiği anlaşılınca CIA alarm verdi; zira Moskova'dan gelen diplomatik protesto notaları uçuşların rotasını saniyesi saniyesine izlediklerini ele veriyordu. İlk acil çözüm "Project Rainbow" kod adlı girişimdi: U-2'nin kanat ve gövdesine radar dalgalarını soğuran siyah kauçuk kaplamalar ("wallpaper") ve tel kafes düzenekleri (Salisbury screen) uygulandı. Ancak ek ağırlık uçağın tırmanma irtifasını düşürdü ve kaplamalar motoru tehlikeli biçimde ısıttı; hatta bir test sırasında aşırı ısınma yüzünden az kalsın uçak kaybedilecekti, üstelik farklı radar frekanslarına karşı istenen görünmezlik sağlanamadı. Bunun üzerine 1957'de doğrudan sıfırdan yeni bir keşif uçağı konsepti geliştirmek üzere Project Gusto kuruldu ve tüm gizli ön testler Groom Lake merkezli olarak yürütüldü.

Gusto masasında yarışan iki uç tasarım: Kingfish ve Archangel

Gusto kapsamında CIA proje direktörü Richard Bissell ve Polaroid'in kurucusu Edwin Land başkanlığındaki bilim kurulu iki dev üreticiyi yarıştırdı: Convair ve Lockheed. Convair'in daha önceki B-58 Hustler süpersonik bombardıman tecrübesinden süzülerek geliştirdiği "Kingfish" tasarımı köşeli hava alıkları, üstte gizlenmiş egzoz çıkışları ve fiberglass kompozit malzemeleriyle radar kesit alanını en aza indirmeye odaklanmıştı—aslında 1970'lerin hayalet uçak teknolojisine ve sonradan F-117 Nighthawk felsefesine çok daha yakındı. Lockheed'in efsanevi şefi Kelly Johnson ise "Archangel" (A-1'den başlayıp A-11 ve A-12'ye uzanan on iki iterasyonluk seri) tasarımıyla 90.000 fitin üzerindeki irtifayı ve Mach 3,2 hızını birleştirip radardan kaçmanın ve füze menzilini aşmanın daha güvenilir olacağını savundu; buna ek olarak A-12 gövdesinin yan kenarlarına radar sönümleyici özel testere dişi kompozit paneller de yerleştirdi.

"Bir uçağı radardan tamamen yok edemiyorsanız, radar operatörünün ekranda ne gördüğünü anlayamadan üzerinden Mach 3 hızla geçip gitmelisiniz." — Project Gusto değerlendirme toplantılarındaki tasarım felsefesi
U-2, Project Gusto ve A-12 OXCART gizli uçak programlarının baş mimarı Lockheed Skunk Works şefi Kelly Johnson bir U-2 uçağının yanında.
U-2, Project Gusto ve A-12 OXCART gizli uçak programlarının baş mimarı Lockheed Skunk Works şefi Kelly Johnson bir U-2 uçağının yanında.

Gusto'dan OXCART'a devredilen bayrak

Ağustos 1959'da CIA, Convair'in iddialı ama yüksek riskli ve motor geliştirme maliyeti belirsiz tasarımı yerine Kelly Johnson'ın titanyum gövdeli Archangel-12 (A-12) konseptini seçerek Project Gusto'yu sonlandırdı ve 51. Bölge'deki dev gizli programı Project OXCART adıyla başlattı. Yalnızca birkaç ay sonra, Mayıs 1960'ta Gary Powers'ın uçağı düşürüldüğünde Groom Lake çoktan bu yeni süpersonik nesil için dev beton pistlerini, yeraltı yakıt çiftliklerini ve ek hangarlarını hazırlıyordu bile. Convair ekibinin Kingfish tasarımında geliştirdiği köşeli hava alığı ve kompozit görünmezlik fikirleri ise rafa kalksa da yıllar sonra Have Blue ve F-117 mühendisliğinde dolaylı bir ilham kaynağı olarak yeniden hatırlandı. Bugün modern hayalet uçakların gölgesinde kalan Project Gusto, havacılıkta "radar görünmezliği" çağının asıl başlangıç fişeğiydi.