Özet

Bermuda Şeytan Üçgeni, Kuzey Atlantik’te Bermuda, Florida’nın güney kıyısı ve Porto Riko çevresinde anılan deniz alanı için kullanılan popüler bir addır. Resmî, hukukî ya da bilimsel olarak sabitlenmiş sınırları yoktur. Bölge, özellikle 20. yüzyılda uçak ve gemi kaybolmalarını konu alan haberler, kitaplar ve belgesellerle gizemli bir üne kavuşmuştur.

Konumu ve sınırları

“Üçgen” adı, haritalarda çoğunlukla Miami, Bermuda ve Porto Riko noktaları arasında çizilen yaklaşık alanı ifade eder. Ancak farklı yayınlar farklı köşeler ve farklı büyüklükler kullanır. Bu nedenle Üçgen, resmî bir coğrafî bölgeden çok, anlatıların etrafında oluşmuş kültürel bir adlandırmadır.

Ünün oluşması

Bölgeyle ilgili kaybolma hikâyeleri daha eski denizcilik anlatılarında da görülse de, “Bermuda Şeytan Üçgeni” ifadesi 1960’larda yaygınlaştı. 1970’lerde yayımlanan popüler kitaplar, birbirinden farklı olayları aynı esrarengiz çerçevede birleştirerek konuyu uluslararası ölçekte tanınır hale getirdi.

Sık anılan olaylar

Flight 19

5 Aralık 1945’te ABD Donanmasına ait beş TBM Avenger eğitim uçağı Florida açıklarında kayboldu. Arama için gönderilen bir PBM Mariner uçağı da geri dönmedi. Olayla ilgili telsiz kayıtları, yön kaybı, hava koşulları ve yakıt gibi etkenlerin tartışılmasına yol açtı. Vakayı çevreleyen anlatılarda ayrıntılar sık sık büyütülür; resmî kayıtlarla popüler anlatıları ayrı okumak gerekir.

USS Cyclops

ABD Donanmasına ait USS Cyclops, Mart 1918’de Barbados’tan ayrıldıktan sonra 300’den fazla kişiyle kayboldu. Enkazına kesin olarak ulaşılamamış olması, olayı Üçgen anlatılarının en sık kullanılan örneklerinden biri yaptı. Bununla birlikte, geminin son rotası ve dönemin deniz koşulları üzerine farklı değerlendirmeler vardır.

Star Tiger ve Star Ariel

İngiliz South American Airways’e ait iki yolcu uçağının 1948 ve 1949’daki kayboluşları da bölge anlatılarında yer alır. Dönemin hava tahmini, seyir teknolojisi ve soruşturma imkânları günümüz standartlarından farklıydı; sonuçsuz kalan soruşturmalar spekülatif yorumları artırdı.

Öne sürülen açıklamalar

Popüler anlatılarda pusula sapmaları, ani fırtınalar, metan hidratları, sıra dışı manyetik etkiler ve hatta dünya dışı müdahale gibi çok farklı açıklamalar ortaya atılır. Bunların bir kısmı bilimsel bağlamdan koparılarak kullanılmıştır. Bölge; yoğun deniz ve hava trafiği, tropik fırtınalar, güçlü akıntılar ve hızla değişebilen hava koşulları bakımından dikkat gerektiren bir Atlantik kesimidir.

Bilimsel ve kurumların yaklaşımı

NOAA ve ABD Sahil Güvenliği, Bermuda Şeytan Üçgeni’ni resmen tanınmış bir tehlike bölgesi olarak kabul etmez. Bu kurumların açıklamalarında, bölgedeki kayıp sayısının aynı yoğunluktaki deniz yollarına göre olağandışı olduğuna dair güvenilir kanıt bulunmadığı vurgulanır. Bu, her olayın bütün ayrıntılarının çözüldüğü anlamına gelmez; ancak tek bir ortak, doğaüstü neden bulunduğu iddiasını da desteklemez.

Popüler kültürdeki yeri

Üçgen; romanlar, televizyon programları, belgeseller, oyunlar ve internet videoları sayesinde modern gizem kültürünün kalıcı sembollerinden biri oldu. Popülerlik, çoğu zaman ilk kaynakların bağlamından kopmasına ve birbirinden bağımsız olayların tek bir hikâye gibi aktarılmasına neden olur.

Nasıl okunmalı?

Bu başlık altında bir olay incelenirken önce olayın tarihi, rotası, hava durumu, resmî soruşturması ve birincil kaynakları kontrol edilmelidir. “Enkaz bulunamadı” veya “neden kesinleşmedi” ifadeleri, tek başına olağanüstü bir açıklamanın kanıtı değildir. Aynı şekilde, eksik kayıtlar da kesin bir doğal açıklama kurmak için yeterli olmayabilir. Wiki’nin amacı, belirsizliği gizemle eşitlemeden kayıtları açık biçimde bir araya getirmektir.

Medussa’da bu konuyu konuşuyoruz

• Bermuda Şeytan Üçgeni'nde Esrarengiz Bir Ada Doğdu!
• Bermuda Şeytan Üçgeni: Flight 19