Kavram

Top Şimşeği (Ball Lightning)

Fırtınalı havalarda nadir olarak gözlemlenen, birkaç saniye boyunca havada yatay süzülen, bazen kapalı alanlara girebilen ve fiziksel mekanizması hâlâ tam olarak açıklanamamış küresel ışıklı plazma olayı.

Medussa araştırma arşivi

Top Şimşeği (İngilizce: Ball Lightning), genellikle şiddetli gök gürültülü fırtınalar sırasında ortaya çıkan, çapı birkaç santimetreden bir metreye kadar değişebilen ve normal şimşeklerin aksine milisaniyeler değil 1 ila 10 saniye boyunca varlığını sürdüren küresel ışık fenomenidir. Yüzyıllardır denizciler, pilotlar ve bilim insanları tarafından raporlanan olay, sıklıkla kırmızı, turuncu veya beyaz-mavi renkte parlayarak yatay yönde süzülür.

Bazı tanıklıklarda bu kürelerin kapalı pencerelerden, bacalardan veya uçak gövdelerinden geçip içeride sessizce dolaştıktan sonra sönerek ya da küçük bir patlamayla kaybolduğu belirtilmiştir. Tekrarlanabilir olmaması nedeniyle laboratuvar koşullarında birebir üretimi uzun süre mümkün olmamıştır.

Spektroskopi Verileri ve Fiziksel Modeller

2012 yılında Çin'in Qinghai platosunda yapılan bir gözlemin 2014'te Physical Review Letters'ta yayımlanan spektroskopik kaydı, yıldırımın toprağa çarpmasıyla buharlaşan silisyum, demir ve kalsiyum elementlerinin atmosfer oksijeniyle yanarak 5 saniye süren parlak bir plazma küresi oluşturduğunu gösterdi (Abrahamson-Dinniss teorisi). Diğer modeller ise kapalı odalardaki mikrodalga plazma kabarcıkları veya manyetik transkraniyal uyarım kaynaklı halüsinasyonlar üzerinde durmaktadır.

Olgunun tüm yönleri Top Şimşekleri ve Laboratuvar Bilmecesi konusunda tartışılmaktadır.

Kaynaklar

  1. Physical Review Letters (2014) - Observation of the Optical and Spectral Characteristics of Ball Lightning
  2. Encyclopaedia Britannica - Ball Lightning
Bu madde geliştiriliyor.

Yeni bir kaynak veya düzeltme varsa, topluluğun incelemesi için madde önerisi gönderebilirsin.

Katkı yap →