Kozmik Mikrodalga Arka Plan Işıması (CMB)

Kozmik Mikrodalga Arka Plan Işıması (CMB), evrenin erken döneminden günümüze ulaşan en eski ışıktır. 1964 yılında radyo astronomlar Arno Penzias ve Robert Wilson tarafından Holmdel'deki boynuz antende tesadüfen tespit edilmiş ve bu keşif ikiliye 1978 Nobel Fizik Ödülü'nü kazandırmıştır.

Büyük Patlama'dan yaklaşık 380.000 yıl sonra evren yeterince soğuyup protonlarla elektronlar ilk nötr hidrojen atomlarını oluşturduğunda (rekombinasyon dönemi), fotonlar maddeyle çarpışmadan serbestçe yol almaya başladı. Uzayın genişlemesiyle dalga boyu uzayan bu ilk ışık, bugün ortalama 2,725 K sıcaklığında mikrodalga spektrumunda gözlemlenir.

CMB Soğuk Lekesi ve Çoklu Evren Hipotezleri

COBE, WMAP ve Planck uyduları, CMB'nin genel olarak son derece homojen olmasına karşın yüz binde bir düzeyinde sıcaklık dalgalanmaları barındırdığını göstermiştir. Eridanus takımyönü doğrultusundaki sıra dışı büyüklükteki "CMB Soğuk Lekesi" (Cold Spot), bazı kozmologlar tarafından devasa bir galaksilerarası boşluk (supervoid) olarak yorumlanırken, kuramsal çalışmalarda başka bir evrenle erken dönem çarpışmasının izi olabileceği de tartışılmıştır.

Ayrıntılı kozmolojik tartışma CMB'deki Soğuk Leke başlığında yer almaktadır.