Bataklık Gazı ve Ignis Fatuus

Ignis Fatuus (Latince: "budala ateşi") ya da halk arasındaki adıyla will-o'-the-wisp ve bataklık alevi, gece vakti bataklıklar, turbalıklar ve sulak mezarlıkların üzerinde yerden birkaç santimetre yüksekte süzülür gibi görünen soluk mavi veya yeşilimsi ışık kürelerini tanımlayan doğa olayıdır. Tarih boyunca pek çok kültürde bu ışıkların gezginleri bataklığa çeken ruhlar, cinler veya gömülü hazinelerin işareti olduğuna inanılmıştır.

Modern kimya ve çevre bilimi bu fenomeni organik ayrışma süreçleriyle açıklar. Bitki ve hayvan kalıntılarının oksijensiz (anaerobik) ortamda bakterilerce parçalanması sırasında yüksek oranda metan (CH₄) ve eser miktarda fosfin (PH₃) ile difosfan (P₂H₄) gazları açığa çıkar.

Soğuk Alev ve Folklorik İzleri

Difosfan gazı havadaki oksijenle temas ettiğinde kendiliğinden tutuşarak hemen yanındaki metanı yakar; bu tepkime düşük sıcaklıkta, duman çıkarmayan ve gündüz görünmeyen soluk mavi bir "soğuk alev" oluşturur. Yaklaşan bir gözlemcinin yarattığı hava akımı alevi ileri doğru ittiği için ışığın insandan kaçıyormuş gibi görünmesine neden olur.

Ancak bataklıkların kurutulması ve fosfat yoğunluğunun azalmasıyla modern çağda bu gözlemler oldukça seyrekleşmiştir. Kültürlerarası yansımalar Mezarlıklarda Gece Görülen Mavi Alevler başlığında değerlendirilmektedir.