2016 yazında Code Conference sahnesinde Elon Musk’a “bir simülasyonda mı yaşıyoruz?” diye sorulduğunda verdiği yanıt internette yıllarca dönüp durdu. Musk’ın hesabı kahve masasında anlatınca acayip ikna edici duruyordu: 1972’de Atari’nin çıkardığı Pong yalnızca iki beyaz dikdörtgen çizgi ve ortada zıplayan tek bir kareden ibaretti. Kırk yıl gibi kısa bir sürede ise milyonlarca insanın aynı anda girdiği fotogerçekçi üç boyutlu dünyalara ulaştık. Bu ilerleme hızı gelecekte yüz kat yavaşlasa bile, on bin yıl içinde gerçeğinden ayırt edilemeyen milyarlarca simülasyon çalışıyor olacak; dolayısıyla temel gerçeklikte olma ihtimalimiz milyarda bir.

Üstelik son birkaç yılda gerçek zamanlı ışın izleme, fotogrametri ve üretken yapay zekâ videolarını görünce insan ister istemez "acaba bu hızlanma gerçekten durmayacak mı?" diye soruyor. Fakat tam bu noktada küçük bir mühendislik şüphesi koymak lazım: Bir teknolojinin ilk elli yılında kat ettiği görsel mesafe, aynı üstel eğrinin sonsuza dek devam edeceğini garanti etmez. 1903’te Wright Kardeşler ilk kez havalandı, yalnızca 66 yıl sonra 1969’da Ay’a ayak basıldı; o dönem herkes 2000’lerde Jüpiter yörüngesinde tatil yapacağımızı sanıyordu ama roket yakıtı fiziği ve enerji maliyetleri o eğriyi yatayladı.

Benzer bir fiziksel duvar bilişimde de karşımızda duruyor. Silikon transistörlerin atomik ölçeğe ve Moore Yasası’nın ısı sınırına dayanması bir yana, insan beynindeki yaklaşık 86 milyar nöronun ve trilyonlarca sinapsın yalnızca anlık biyokimyasal durumunu taklit etmek bile muazzam bir enerji gerektiriyor. Ekranda fotogerçekçi bir karakter çizmekle o karakterin içinde gerçekten "acı, merak ve benlik" duyan bir bilinç çalıştırmak tamamen farklı iki problemdir. Yine de Musk’ın o akşam söylediği sözler, simülasyon olasılığı fikrini üniversite koridorlarından çıkarıp sokaktaki insanın gündelik tartışmasına indirmeyi başardı.