Ölümden sonra ne var sorusu insanlığın en eski takıntısıdır; cennet, cehennem, reenkarnasyon veya mutlak hiçlik... Peki ya size modern kuantum mekaniğinin matematiksel çıkarımlarından birinin "Sen kendi bakış açından asla ölemezsin amk!" dediğini söylesem? 1987'de Hans Moravec ve 1997'de Max Tegmark tarafından formüle edilen Kuantum İntiharı ve Kuantum Ölümsüzlük (Quantum Immortality) düşünce deneyine hoş geldiniz.

Kuantum Tetiği ve Bölünen Evrenler

Deney şöyle işler: Bir odaya kapanıyorsunuz. Elinizde bir silah var ama bu sıradan bir silah değil; tetiği bir kuantum parçacığının (örneğin bir elektronun) spin yönünü ölçen bir mekanizmaya bağlı. Parçacığın spini yukarıysa silah ateş alacak ve sizi anında öldürecek; spin aşağıysa sadece "tık" sesi çıkacak ve hayatta kalacaksınız. Olasılık tam olarak %50'ye %50.

Tetiği çekiyorsunuz: Tık! Boş. Bir daha çekiyorsunuz: Tık! Bir daha: Tık! Yüz kere, bin kere tetiği çekseniz bile siz daima o "tık" sesini duyarsınız. Neden? Çünkü Hugh Everett'in Çoklu Dünyalar teorisine göre, tetiği her çektiğiniz anda evren ikiye ayrılır: Bir evrende ölürsünüz, diğer evrende hayatta kalırsınız. Ama öldüğünüz evrende artık bilinciniz olmadığı için o sonucu deneyimleyemezsiniz! Bilinç daima hayatta kaldığı evren dalında akmaya devam etmek zorundadır!

"Dışarıdaki gözlemci için ilk denemede intihar etmiş olabilirsiniz; ama sizin kendi birinci şahıs perspektifinizde silah asla patlamaz."

Trafik Kazalarından Kıl Payı Kurtulanların Sırrı

Hayatınızda hiç "Ulan az kalsın ölüyordum, bir saniyeyle kurtuldum" dediğiniz anlar oldu mu? Hani o karşıdan gelen tırın santimle sıyırdığı, balkondan düşerken son anda bir demire tutunduğunuz veya ölümcül bir hastalıktan mucizevi şekilde kurtulduğunuz anlar... Kuantum ölümsüzlük teorisine göre o anlarda aslında öldünüz! O tır size çarptı ve aileniz o paralel evrende sizin cenazenizi kaldırdı. Ama sizin sübjektif bilinciniz, kıl payı kurtulduğunuz o diğer paralel evren dalına sıçrayarak yoluna devam etti!

Bu teorinin karanlık tarafı ise Hugh Everett'in kendi ailesine kadar uzandı. Everett'in kızı Elizabeth Everett 1996 yılında intihar ettiğinde bıraktığı veda notunda aynen şunu yazmıştı: "Babamın bulunduğu o diğer paralel evrene gidiyorum..." Kuantum ölümsüzlük kulağa hoş bir ölümsüzlük vaadi gibi gelebilir; fakat teorinin en korkunç sonucu şudur: Ölmezsiniz ama yaşlanırsınız! Sonsuz olasılıklar zincirinde bilinciniz hayatta kalmanın en marjinal, en acı verici ve en sakat dallarına doğru sürüklenerek sonsuz bir hapse dönüşebilir. Fizik bazen felsefeden çok daha acımasızdır.