Oraibi Kayasındaki Çizgiler ve Mavi Yıldız Kachina Bize Ne Anlatıyor?

Arizona’nın kuzeydoğusundaki kurak platolarda, Kuzey Amerika’nın kesintisiz yerleşim görmüş en eski kasabalarından biri olan Old Oraibi yakınlarında, bazalt bir kaya yüzeyine oyulmuş gizemli bir petroglif yer alır. Halk arasında “Kehanet Kayası” (Prophecy Rock) diye bilinen bu taşta, bir elinde yay ve asa tutan figürün önünde sağa doğru uzanan iki paralel yol çizilmiştir: Yukarıda küçük insan figürleriyle hızla tırmanıp zikzaklar çizerek aniden kesilen üst yol, aşağıda ise mısır sapı ve yaşlı bir figürle uyumlu biçimde sonsuzluğa doğru düz devam eden alt yol.

Dokuz İşaret, Pahana ve Dördüncü Dünya’nın Sonu

Hopi kozmolojisine göre insanlık daha önce üç dünyadan (Tokpela, Tokpa, Kuskurza) geçmiş ve şimdi Dördüncü Dünya’da (Tuwaqachi) yaşamaktadır; ilk üç dünyanın insanlığın açgözlülüğü yüzünden ateş, buz ve tufanla sonlandığı anlatılır. Modern okült ve komplo literatüründe Hopi yaşlılarına atfedilen ünlü “Dokuz İşaret” listesi ise bu dördüncü çağın sonuna yaklaşılırken yaşanacak değişimleri sıralar: Beyaz derili yabancıların (ve kayıp “Gerçek Beyaz Kardeş” Pahana’nın) gelişi, dönen tekerlekli arabalar, uzun boynuzlu sığır sürüleri, toprakları kesen demir yılanlar (demiryolları), gökyüzünü saran dev örümcek ağları (telgraf ve elektrik hatları), güneşte çaprazlanan taş nehirler (otoyollar), petrolle siyahlaşan denizler, uzun saçlı gençlerin gelip kabile bilgeliğini öğrenmesi ve nihayet gökyüzünde belirecek dev bir mavi yıldız.

“Dördüncü Dünya sona ererken Mavi Yıldız Kachina—Saquasohuh—meydanda maskesini çıkaracak ve o gün büyük arınma başlayacaktır.”

Mavi Yıldız Kachina tartışmalarında çoğu okurun gözden kaçırdığı kritik ayrıntı, bu “Dokuz İşaret” listesinin dış dünyaya aktarılma biçimidir. 1906 yılının Eylül ayında yaşanan ünlü Oraibi bölünmesinde kabile gelenekçilerle (Hostiles) Amerikan okul sistemine ve tarım politikalarına uyum sağlamayı savunan modernleşmeciler (Friendlies) arasında sert bir ayrışma yaşanmış, gelenekçi grup Hotevilla köyünü kurmuştu. Ardından II. Dünya Savaşı sonrası soğuk savaş gerilimi, atom bombası denemeleri ve Black Mesa’daki kömür-uranyum madenciliği Hopi topraklarını doğrudan tehdit edince, sözlü mitoloji dış dünyaya yönelik ekolojik ve ahlaki bir uyarı diline büründü. Danimarkalı antropolog Armin Geertz’in 1994 tarihli kapsamlı saha araştırması The Invention of Prophecy’de ortaya koyduğu üzere, Hopi sözlü geleneği tek bir standart kutsal kitaptan oluşmaz; her klanın kendi göç hikâyesi, tören takvimi ve ahlaki öğretisi vardır.

Bugün internette dolaşan derli toplu kıyamet takvimi, ilk olarak 1950’lerin sonunda vicdani retçi aktivist ve tercüman Thomas Banyacya’nın Birleşmiş Milletler kürsüsüne taşıdığı barış bildirileri ile yazar Frank Waters’ın 1963 tarihli çoksatar kitabı Book of the Hopi aracılığıyla Batılı nükleer çağ kaygıları ve Hristiyan eskatolojisiyle harmanlanarak küresel ölçekte popülerleşti. Hatta bizzat Hopi kabile konseyi ve bazı geleneksel rahipler, Waters’ın kitabında klan sırlarının izinsiz ve çarpıtılmış biçimde aktarıldığını belirterek mesafe koymuştur; “su kabağı dolusu kül” ifadesinin Hiroşima’daki atom bombasına, “örümcek ağlarının” ise internete uyarlanması da esasen dışarıdan gelen yorumcuların sonradan kurduğu analojilerdir.

Üstelik arkeolojik incelemeler, Oraibi yakınlarındaki ünlü petroglifin yapım tarihinin bile modern kıyamet yorumlarıyla birebir örtüşmediğini gösterir: Kayadaki figürlerin üslubu ve çizim tekniği üzerine çalışan kaya sanatı araştırmacıları, taşın bazı kısımlarının 20. yüzyıl kabile bölünmesi dönemindeki siyasi tartışmaları ve klanların kendi içindeki meşruiyet iddialarını yansıtabileceğine dikkat çeker. Aynı şekilde Hopi mitolojisinde köşesi kırılmış kutsal taş tabletlerle döndüğünde uyumu sağlayacak olan “Gerçek Beyaz Kardeş” Pahana motifi de, kimi zaman Avrupalı misyonerlerce İsa’yla, kimi zaman da UFO anlatılarıyla özdeşleştirilerek bağlamından koparılmıştır. Bu yüzden Hale-Bopp ve 17P/Holmes gibi kuyrukluyıldızları ya da hayali Nibiru gezegenini “Mavi Yıldız” ilan eden Yeni Çağ kıyamet takvimleri ile Batılı kehanet eşleştirmelerine karşın, Oraibi kayasındaki sembolizm bir astronomik tarih değil, insanın teknolojik hırs içinde doğaya verdiği sözü unuttuğu her çağda önüne konan ahlaki bir yol ayrımıdır.