İrlanda’daki Armagh Başpiskoposu Aziz Malachy’nin 1139 yılında Papa II. Innocentius’u ziyaret etmek üzere gittiği Roma’da gördüğü bir vizyonda, kendisinden sonra gelecek tüm papaları 112 kısa Latince sloganla sıraladığı anlatısı, Katolik dünyasının dışından bile meraklı okurların ilgisini çeken en meşhur kehanet listelerinden biridir. Listenin 112. ve son sırasında yer alan Petrus Romanus (Romalı Petrus) ibaresinin ardından “birçok sıkıntı içinde kilisesini güdeceği, nihayet yedi tepeli şehrin yıkılacağı ve korkunç yargıcın halkını yargılayacağı” uyarısının gelmesi, neredeyse her yeni papa seçiminde (2013’te Franciscus’un ve ardından 2025 konklavının gündeminde olduğu gibi) bu metni yeniden dünya medyasına taşır.

Ancak Vatikan arşivleri ve bağımsız kilise tarihçileri metne kronolojik büyüteçle baktığında, neredeyse tek bir tarihî belge bile bu iddianın arkasında durmaz. Aziz Malachy 1148’de Clairvaux’da kollarında öldüğü yakın dostu ve biyografi yazarı Aziz Bernardus’un kaleme aldığı ayrıntılı Vita Sancti Malachiae eserinde mucizelerinden tek tek söz ettiği halde bu 112 papalık vizyonundan tek kelime dahi etmez. Dahası, sonraki dört yüz küsur yıl boyunca yazılmış hiçbir manastır kroniğinde, papalık mektubunda veya kilise tarihinde bu mottolar geçmez. Liste ilk kez Malachy’nin ölümünden tam 447 yıl sonra, 1595 yılında Belçikalı Benedikten tarihçisi Arnold Wion’un Venedik’te bastığı Lignum vitae (Yaşam Ağacı) kitabının 307–311. sayfalarında ortaya çıkar.
- 1143–1590 arası keskin isabet: 1143’teki II. Celestine’den 1590’da seçilen XIV. Gregory’ye kadar olan ilk 74 motto, papaların aile armalarına, doğum kasabalarına, piskoposluk unvanlarına veya soyadlarına şaşırtıcı bir kelime oyunuyla birebir oturur. Örneğin armasında gül bulunan III. Nicholas için Rosa composita, St Albans doğumlu IV. Adrian için De rure albo, Messina kontu ailesinden VII. Clement için Flos pilaei aegritudinis ve Medici armalı IV. Pius için Aesculapii pharmacum ifadeleri seçilmiştir.
- 1590 sonrası ani bulanıklık: XIV. Gregory’den sonraki son 38 motto ise birdenbire soyut, belirsiz ve her papalık dönemine yorumlanabilecek genel sıfatlara (“çiçeklerin çiçeği”, “güneşin emeği”, “zeytin zaferi”, “günahkarların tövbesi”) dönüşür ve armalarla doğrudan bağlantısı kopar.
- 1590 Konklavı kulis hipotezi: Kilise tarihçilerinin büyük çoğunluğunun kabul ettiği teze göre metin, 1590 sonbaharındaki papalık seçiminde (konklav) adaylardan Kardinal Girolamo Simoncelli’nin önünü açmak için hazırlanmış bir siyasi kulis broşürüydü; zira Simoncelli’nin doğum yeri Orvieto’nun Latince adı Urbs Vetus’tu ve listede tam 1590 sonrasına denk gelen 75. motto De antiquitate urbis (eski şehirden) ibaresini taşıyordu! Simoncelli seçilemeyip yerine XIV. Gregory geçince broşür amacına ulaşamadı ama Wion’un eline geçip tarihe karıştı.
- Son papa ve yorum esnekliği: 1951’de Cizvit yazar René Thibaut gibi savunucular listeye gizli sayısal şifreler yüklemeye çalışsa da, 112. sıranın Papa XVI. Benedict veya Papa Franciscus dönemine denk gelip ardından Roma’nın yıkılmaması modern yorumcuları metne “araya sayılmayan antipapalar eklenmiş olabilir” gibi esneklik payları eklemeye itmiştir. Örneğin 110. motto De labore solis (Güneşin emeğinden) doğum ve cenaze gününde Güneş tutulması yaşadığı için II. Ioannes Paulus’a, 111. motto Gloria olivae (Zeytin zaferi) Benediktenlerin Zeytin Dağı kolu çağrışımıyla XVI. Benedict’e zorla yakıştırılmıştır—oysa aynı kalıplar geçmişte her papa için rahatça kurulabiliyordu.

Bu yönüyle Malachy’nin Papa Kehaneti, bir 12. yüzyıl mucizesinden ziyade Rönesans döneminin seçim siyasetinde üretilmiş—tıpkı Rahibe Shipton örneğinde göreceğimiz gibi—vaticinium ex eventu (olay gerçekleştikten sonra geçmişe dönük yazılmış kehanet) metinlerinin kilise tarihindeki en öğretici örneklerinden biridir. Katolik Kilisesi’nin kendisi de bu listeyi hiçbir zaman resmî vahiy ya da doktrin parçası olarak tanımamıştır; 17. yüzyıldan itibaren başta Bollandist tarihçiler ve Claude-François Menestrier gibi Cizvit bilginler dahi metnin 1590 tarihli bir sahtecilik olduğunu açıkça yazmışlardır. Tarihçilerin dikkat çektiği bir diğer ayrıntı da Arnold Wion’un kitaptaki slogan yorumlarını Dominiken tarihçi Alfonso Chacón’a atfetmesine karşın, Chacón’un hayattayken yayımlanan hiçbir eserinde bu listeye sahip çıkmamış olmasıdır.
Üstelik 1590 öncesi mottoları yazan kişi bile bazen çağdaş tarih hatalarını aynen kopyalamıştır—örneğin 12. yüzyıl antipapalarından IV. Victor’un yanlış bilinen aile adını slogan yapması ya da Onuphrio Panvinio’nun 1557 tarihli papalık tarihindeki dizgi ve arma yanlışlarını birebir tekrarlaması, metnin 12. yüzyıldan değil doğrudan 16. yüzyıl matbu kaynaklarından derlendiğini filolojik olarak kanıtlar. Yine de her papalık geçişinde tarihsel eleştiri unutulup “son papa” manşetlerinin tekrar dönmesi, kehanet edebiyatının psikolojik çekiciliğini gösteren çarpıcı bir örnektir.
—
Tartışmaya katıl
Yorum yazmak ve etkileşimde bulunmak için giriş yapmalısın.
Ahali bu entry için 2 mesaj gönderdi.1–2 / 2 mesaj