Kaçırılma anlarında tarif edilen keskin asetilen kokusu ve metalik tat nereden geliyor?

Kaçırılma ve yakın karşılaşma tutanaklarını okurken yalnızca geminin şekline veya varlıkların gözlerine odaklananlar çok çarpıcı bir duyusal imzayı genellikle atlar: farklı kıtalardan, farklı eğitim seviyelerinden yüzlerce tanık, "ışık yaklaştığı" ya da "araçtan alçak bir uğultu yayıldığı" anda burnuna keskin bir asetilen, ozon veya çürük yumurta (kükürt/sülfür) kokusu dolduğunu ve dilinin üzerinde sanki dokuz voltluk pil değdirmiş gibi yoğun bir metalik tat hissettiğini aktarır. İlginç biçimde bu spesifik kimyasal duyumlara ne popüler bilimkurgu filmlerinde yer verilir ne de sansasyonel dergi kapaklarında özel bir vurgu yapılır.

Fiziksel olasılık: Yüksek voltajlı korona deşarjı ve ozon

Atmosfer fiziği ve elektrik mühendisliği açısından baktığımızda ilk olasılık doğrudan güçlü elektromanyetik alanlardır. Havadaki bir nesnenin etrafında yüksek gerilimli elektrostatik veya mikrodalga iyonizasyonu (korona deşarjı) oluştuğunda, yüksek enerjili elektronlar ortamdaki oksijen (O₂) ve azot moleküllerini parçalayarak ozon (O₃), azot oksitler ve ortam nemiyle tepkimeye giren keskin kokulu bileşikler üretir. Oluşan bu koku, tam olarak fotokopi makinelerinin içindeki, yüksek gerilim trafolarının altındaki veya yıldırım düştükten hemen sonraki havanın o keskin metalik-asetilenimsi kokusudur. Eğer yakın karşılaşma sırasında gerçekten atmosferi iyonize eden bir plazma ya da itki alanı mevcutsa, tanığın bu gazı soluması ve tükürükte metalik oksidasyon tadı hissetmesi beklenen bir fiziksel sonuçtur.

Üstelik yüksek enerjili mikrodalga veya iyonize hava deşarjları yalnızca burun zarını uyarmakla kalmaz; literatürde "Frey işitme etkisi" olarak bilinen mekanizmayla kafatası dokusunda ani ısıl genleşme yaratıp kişinin başının içinde vızıltı, tıklama ve ağızda metalik tat duyumlarını tetikleyebilir. Nitekim birçok kırsal tanık o esnada radyonun hışırdadığını ve tüylerinin statik elektrikle kabardığını da anlatır.

Nörolojik olasılık: Temporal lob uyarımı ve hayalet kokular

İkinci olasılık ise çevredeki bir gazdan değil, doğrudan insan beyninin elektriksel aktivitesinden doğar. Kanadalı nörobilimci Michael Persinger'ın "Tanrı Kaskı" ve transkraniyal manyetik uyarım (rTMS) üzerine yürüttüğü deneyler ile klinik epilepsi araştırmaları göstermiştir ki beynin temporal lobu—özellikle koku soğancığına (olfactory bulb), amigdala ve hipokampusa komşu yapılar—dışarıdan değişken manyetik alanlara maruz kaldığında veya kısa süreli mikro nöbet (temporal lob deşarjı) yaşadığında kişi gerçekte hiçbir koku molekülü olmasa bile burnunda yoğun yanık lastik, kükürt, ozon ya da asetilen kokusu duyar (fantosmi) ve ağzında keskin bir metalik tat (disgeuzi) hisseder.

Ayrıca nadir görülen jeofizik olaylarda—örneğin fay hatlarındaki kayaların kırılma öncesi piezoelektrik gerilim biriktirmesi sonucu oluşan "deprem ışıkları" veya atmosferik küresel plazma oluşumlarında—hem lokal manyetik alan dalgalanması hem de havada gerçek ozon iyonizasyonu aynı anda ortaya çıkabilir. Dolayısıyla tanığın beyni ister doğal bir tektonik elektromanyetik dalga yüzünden bu kimyasal tat ve kokuyu halüsinasyon olarak üretiyor olsun (tıpkı John Keel ve uyku felci araştırmalarında tartışıldığı gibi), ister havada gerçekten iyonize bir cisim bulunduğu için ozonu solusun; keskin asetilen kokusu ve metalik tat, anlatıların salt hikâye uydurmaktan ibaret olmadığını gösteren en önemli fizyolojik ipuçlarından biri olarak dosyada duruyor.