1987 Şubat'ında kapağında kocaman siyah badem gözlü, kireç beyazı yüzlü ve ince ağızlı gizemli bir varlık portresiyle Amerikan kitapçı vitrinlerini dolduran Communion: A True Story, o güne dek kenar mahalle gazetelerinde ve niş UFO dergilerinde kalan kaçırılma temasını bir anda New York Times çoksatar listesinin zirvesine oturttu. Kitabın yazarı Whitley Strieber ise sıradan bir taşra tanığı değildi; daha önce The Wolfen ve David Bowie'nin başrol oynadığı The Hunger gibi başarılı korku romanlarına imza atmış, psikolojik gerilim kurmayı çok iyi bilen profesyonel bir edebiyatçıydı. Tam da bu yüzden, Strieber'ın 26 Aralık 1985 gecesi New York Catskill dağları eteklerindeki ahşap kulübesinde yaşadığını iddia ettiği gece yarısı ziyareti ilk günden itibaren iki keskin soruyu doğurdu: bu gerçekten yaşanmış dehşet verici bir temas mıydı, yoksa usta bir korku yazarının kendi uyku nöbetlerinden çıkardığı dâhiyane bir yayıncılık başarısı mı?

Whitley Strieber’ın kulübesinin bulunduğu New York Catskill ormanlık bölgesi
Whitley Strieber'ın 1985 kışında ziyaretçiler gördüğünü anlattığı New York Catskill ormanlık bölgesi.

Kulübe gecesi, kırmızı alarm ve Budd Hopkins seansları

Strieber'ın günlüğüne ve kitabına yansıyan anlatım oldukça gergin başlar: 1985 sonbaharından itibaren ailesiyle hafta sonları gittiği kulübede gece ışıkları ve tuhaf gürültüler duyulmuş, Ekim ayında bir akşam orman yönünden gökyüzüne vuran parıltı eşliğinde evin etrafında koşuşan küçük gölgeler seçilmişti. Asıl kırılma noktası 26 Aralık gecesi yaşandı. Strieber gece yarısı oturma odası kapısında kısa boylu, koyu mavi tulumlu ve sert bakışlı bir figür gördüğünü hatırladığında evdeki hareket algılayıcı güvenlik alarmı devreye girmemişti; ardından bilincinin çekildiği bir anda ormanda bir açıklığa çıkarıldığını, kafasının içine ince bir iğne batırılıp garip bir klik sesi duyduğunu hissetmişti.

İlk haftalarda beyin tümörü ya da ağır bir ruhsal çöküntü yaşadığından korkarak nörolojik taramalara giren Strieber, Şubat 1986'da araştırmacı Budd Hopkins ile temasa geçti ve psikiyatrist Dr. Donald Klein gözetiminde tıbbi inceleme, yalan makinesi testi ve bir dizi regresyon hipnozu seansına girdi. Hipnozda ortaya çıkan görüntüler yalnızca klişe "griler" değildi; yazar küçük mavi tıknaz varlıklardan, böceksi seslerden, kendi ruhunun bedeninden çekiliyormuş gibi hissettiği anlardan ve hemen önceki anılarda pencereden içeri bakan dev bir peçeli baykuştan söz ediyordu.

Korku edebiyatı arka planı ve nörolojik kuşkular

Ancak kuşkucular ve edebiyat eleştirmenleri Communion tartışmasında birkaç kritik tutarsızlığı masaya koymaktan geri durmadı:

  • Önceki romanlarla tematik benzerlik: Strieber, kulübe deneyiminden yıllar önce yazdığı The Wolfen ve Warday dışı fantastik öykülerinde de ormanın derinliğinde gizlenen insan dışı kadim gözlemciler ve zihinsel korku temalarını işlemişti.
  • Temporal lob ve uyku nöbetleri: Yazar kendi kitaplarında bile çocukluğundan beri yoğun uyku felci, uyurgezerlik, gece terörü ve zaman zaman temporal lob epilepsisini andıran duyusal taşmalar yaşadığını açıkça kabul eder. Nitekim Communion sonrası yayımladığı Transformation kitabında bazı sahnelerin "tam olarak fiziksel dünyada mı yoksa bilincin başka bir katmanında mı" geçtiğinden kendisinin de emin olamadığını yazmıştır.
  • Yayınevinin kurgu dışı kararı: Kitabın önce roman olarak mı yoksa kurgu dışı (non-fiction) anı olarak mı basılacağı yayıncılar arasında tartışılmış, nihayetinde "True Story" alt başlığıyla çıkması satışları katlamış ve Strieber'a yaklaşık bir milyon dolarlık avans kazandırmıştı.
Kaçırılma anlatılarında sıkça perde anı (screen memory) olarak aktarılan peçeli baykuş yüzü
Strieber dahil pek çok temasçının kaçırılma öncesi 'perde anı' olarak gördüğünü tarif ettiği peçeli baykuş yüzü.

Bir kitap kapağının küresel hafızayı şekillendirme gücü

Bütün bu şüphelere rağmen Communion'ın sosyolojik etkisi inkâr edilemez: kitap raflara çıktıktan sonraki ilk bir yıl içinde Strieber'a dünyanın dört bir yanından on binlerce okur mektubu yağdı ve mektupların neredeyse tamamı kapağa işaret ederek "çocukluğumdan beri odamda gördüğüm ama adını koyamadığım yüz tam olarak buydu" diyordu. Kapağı bizzat Strieber'ın sözlü tarifleriyle ressam Ted Seth Jacobs'ın çizmiş olması, 1987 sonrası tüm temasçı literatürünü, çizgi filmleri ve X-Files benzeri popüler kültürü görsel olarak standartlaştıran en büyük dönüm noktasına dönüştü. Kısacası Strieber'ın anlattıkları ister gerçek bir Catskill karşılaşması ister uyku felcinin edebiyat dehasıyla süzülmüş bir portresi olsun, modern çağın "uzaylı yüzü" tam o kulübenin penceresinden dünyaya yayıldı.