Şu uzay işinde benim kafama yatmayan çok temel bir tuhaflık var: NASA, SpaceX ve diğer resmi uzay ajansları roketlerini fırlattığında kameralar nedense hep bir noktadan sonra kesiliyor, animasyona bağlıyor ya da garip bir kavis çizip gözden kayboluyor; adamlar sözde tereyağından kıl çeker gibi uzaya çıkıyor. Ama iş sivillerin, amatör ekiplerin kendi imkanlarıyla dikine fırlattığı roketlere gelince ne hikmetse hepsi yukarıda görünmez bir duvara çarpmış gibi takılıp kalıyor. Ne iş amına koyayım, gökyüzünde bizim bilmediğimiz bir Adil Kullanım Kotası mı var da sivil roketler belli bir irtifadan sonra "paketiniz bitti" deyip duruyor?

Düz Dünya tartışmalarının en civcivli başlıklarından biri olan Gök Kubbe meselesi tam olarak bu görüntüler yüzünden alevleniyor. Lafı dolandırmadan, kurgu yapmadan doğrudan amatör kameraların kaydettiği iki meşhur örneği önüne koy — izlediğinizde ne demek istediğimi şak diye anlayacaksınız:

  • GoFast 2014 sivil roket fırlatışı: Şimdiye kadar sivillerin gönderdiği en hızlı roketlerden biri. Roket deli gibi döne döne yükseliyor, her şey normal giderken 1:40 civarında küt diye bir şeye çarpmış ya da yoğun bir sıvının içine dalmış gibi aniden duruyor. Dönüşü bile saniyesinde kesiliyor.
  • GoPro kameralı amatör roket kaydı: Gövdesine GoPro bağlanmış başka bir sivil deneme. Bu da 0:59'da aynı şekilde ansızın fren yapmış gibi çakılıp duruyor. Üstelik 1:53 ve 2:21 dakikalarında balık gözü bükülmesi olmadığında aşağıdaki ufkun cetvel gibi dümdüz uzandığını kabak gibi gösteriyor.

Sadece çıkarken takılmaları da değil, sonrasında olanlar daha da acayip. Bu roketler yukarıda parçalandığında ya da durduğunda neden yerçekimi masalındaki gibi hızla yere çakılmıyor da suyun içinde süzülen teneke parçası gibi ağır ağır salınıyor? Bir de kulaklığı takıp şu kayıtların sesini dikkatle dinleyin: Bildiğin dev bir su tankının, akvaryumun içinden gelen boğuk çalkantı ve basınç sesi var. Resmi ajansların "uzay yürüyüşü" diye yutturduğu sahnelerin de CGI destekli dev sualtı havuzlarında çekildiğini görünce taşlar yerine oturuyor. Yukarıda aşamadıkları bir sınır, eski metinlerin dediği gibi sularla çevrili bir kubbe mi var, yoksa bize yıllardır sualtı stüdyosunu vakum uzay diye mi izletiyorlar; buyurun kararı siz verin.

Konuyla ilgili görseller

Flammarion gravürü: gök kubbe düşüncesinin tarihsel tasviri.
Flammarion gravürü: gök kubbe düşüncesinin tarihsel tasviri.

Görsel açıklamaları, kaynaklar ve lisanslar

  1. FlammarionWoodcut.jpg — Anonymous Unknown author. Public domain. WebP biçimine dönüştürüldü; oranı korunarak en fazla 1400 piksel genişliğe ölçeklendi.
    Flammarion gravürü: gök kubbe düşüncesinin tarihsel tasviri.

Bu kubbe meselesini Güneş ve Ay'ın konumuyla, bulutların arasından süzülen ışık huzmeleriyle beraber konuştuğumuz Kubbe ve Gök Cisimleri: Güneş ve Ay Sandığımızdan Daha mı Yakın? başlığına da mutlaka göz atın, iki konu birbirini doğrudan tamamlıyor.